475 BİN KADININ VERİLERİ İNCELENDİ

Bispebjerg Hastanesi ve Kopenhag Üniversitesi’nden araştırmacılar, 2004-2018 yılları arasında gebelik yaşayan 475 bin 312 kadına ait 800 binden fazla veriyi analiz etti.

Çalışmada, hamile kadınların iş yerindeki fiziksel hareketleri detaylı şekilde incelendi.

İŞ YERİ AKTİVİTESİ TEK TEK DEĞERLENDİRİLDİ

Araştırmada, aktivite takip cihazlarından elde edilen veriler kullanılarak kadınların ayakta durma, yürüme ve 30 derece veya daha fazla öne eğilme süreleri ölçüldü.

Bu veriler üzerinden gebelik sürecindeki fiziksel yükün etkileri değerlendirildi.

DÜŞÜK RİSKİYLE İLİŞKİLİ BULGULAR

Sonuçlara göre, uzun süre ayakta kalma, fazla yürüme ve öne eğilme davranışlarının düşük yapma riskiyle ilişkili olduğu tespit edildi.

8 saatlik iş gününde 30 derece ve üzeri eğilerek geçirilen her ek saatin düşük riskini yüzde 36 artırdığı belirlendi.

Yürüyerek geçirilen her ek saatin riskte yüzde 18 artışa neden olduğu, ayakta durmanın etkisinin ise yüzde 3 seviyesinde kaldığı kaydedildi.

ARAŞTIRMA DERGİDE YAYIMLANDI

Elde edilen bulguların “Occupational and Environmental Medicine” adlı bilimsel dergide yayımlandığı bildirildi.

KOVİD-19 SÜRECİ VE TEFTİŞ PROGRAMI

Memişoğlu, Türkiye’nin Kovid-19 salgın sürecini başarılı şekilde yönettiğini belirterek, Bakanlık tarafından yürütülen teftiş programının üçüncü aşamasına geçildiğini söyledi. Yaklaşık 50 ili kapsayan denetimlerde, sağlık hizmetlerinin tüm yönleriyle değerlendirildiğini ifade etti.

SAĞLIK SİSTEMİNE “CHECK-UP” UYGULAMASI

Bakan Memişoğlu, teftişlerle hastanelerin alım süreçlerinden personel yönetimine kadar birçok alanın incelendiğini belirterek, sistemin adeta “check-up”tan geçirildiğini söyledi. Olası risklerin önceden tespit edilerek yöneticilerin uyarıldığını aktardı.

RANDEVU SİSTEMİNDE DÜZENLEMELER

2024 yılında yaşanan randevu yoğunluğuna değinen Memişoğlu, 3,9 milyon kişinin randevu beklediğini hatırlattı. Bu sorunu çözmek için uzman atamaları ve yeni muayene üniteleri kurulduğunu, özellikle göz ve KBB branşlarında kapasite artırıldığını ifade etti.

AİLE HEKİMLİĞİ SİSTEMİ GÜÇLENDİRİLDİ

Aile hekimliği mevzuatında yapılan değişikliklerle 31 milyon kişiye tarama yapıldığını belirten Bakan, birçok sağlık sorununun hastaneye gitmeden çözülebildiğini söyledi. Aile hekimlerinin artık 1859 ilacı yazabildiğini de açıkladı.

HASTANELERDE KAPASİTE ARTIŞI

Türkiye’nin sağlık altyapısında büyük bir gelişim yaşandığını vurgulayan Memişoğlu, 27 şehir hastanesinin hizmette olduğunu, yeni hastanelerin de inşa edildiğini söyledi. Bu yıl toplam 60 hastanenin hizmete alınmasının hedeflendiğini belirtti.

YOĞUN BAKIM VE SAĞLIK ALTYAPISI

Yoğun bakım kapasitesinin 48 bine ulaştığını ifade eden Bakan, bu rakamın Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde olduğunu belirtti. Ayrıca yeni hastanelerin deprem izolatörlü olarak inşa edildiğini söyledi.

PERSONEL ALIMI VE İSTİHDAM PLANLARI

Sağlık alanında 2024 KPSS ile 47 bin personel alımı yapıldığını aktaran Memişoğlu, 2026 yılı sonunda yeni bir alım planlandığını ifade etti. Sağlık çalışanlarının özel üniteler açabilmesine imkân tanındığını da söyledi.

ERKEN TEŞHİS VE KANSERLE MÜCADELE

Son 5 ayda yaklaşık 3 bin kişiye erken kanser teşhisi konulduğunu belirten Bakan, erken teşhisin hayati önem taşıdığını vurguladı. Aile hekimleri aracılığıyla riskli bireylerin tespit edilerek tedavi sürecine alındığını söyledi.

SİGARA VE SAĞLIKLI YAŞAM HEDEFİ

Türkiye’de sigara kullanım oranına dikkat çeken Memişoğlu, sigara bırakma polikliniklerinin yaygınlaştırıldığını ve mobil ekiplerin sahada olduğunu belirtti. Hedeflerinin Türkiye’yi “dumansız ülke” haline getirmek olduğunu ifade etti.

AŞILAMA VE YERLİ ÜRETİM HEDEFİ

Türkiye’nin aşılama oranlarının yüksek olduğunu vurgulayan Bakan, 13 aşının ücretsiz olarak uygulandığını söyledi. Bu aşıların yerli üretimi için çalışmaların başlatıldığını ve kısa sürede üretimin hedeflendiğini belirtti.

DUS ŞARTI GETİRİLDİ

Bakanlığın açıklamasına göre, doktora eğitimini tamamlayan veya halen sürdüren diş hekimlerinin uzmanlık sürecine dahil olabilmeleri için Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı’na (DUS) girmeleri gerekecek.

UZMANLIK İÇİN İKİ KRİTER

Yeni düzenleme kapsamında adayların, kendi branşlarında uzmanlık programına yerleşmeye yetecek düzeyde DUS puanı alması ve uzmanlık eğitim müfredatındaki teorik ile pratik eğitimleri tamamladığını belgelemesi şart koşuldu.

ATAMA GARANTİSİ YOK

Sağlık Bakanlığı, DUS’a girmenin tek başına herhangi bir kadro tahsisi, atama veya doğrudan yerleştirme hakkı sağlamadığını vurgulayarak, düzenlemenin yalnızca uzmanlık belgesi sürecini kapsadığını belirtti.

İLK AÇIKLAMA AVUKATINDAN GELDİ

Ece İrtem'in vefatına ilişkin ilk açıklama avukatı Uğur Gökkoyun tarafından yapıldı. Gökkoyun, müvekkilinin evinde annesiyle birlikte bulunduğu sırada yaşamını yitirdiğini belirterek, ilk değerlendirmelere göre ölüm nedeninin kalp krizi olabileceğini söyledi.

Açıklamada soruşturmanın sürdüğü ve kesin sonucun yapılacak otopsi incelemesinin ardından netleşeceği ifade edildi.

[related-posts id="195035" color="bg-primary"][/related-posts]

KADINLARDA BELİRTİLER HER ZAMAN AYNI OLMUYOR

Kardiyoloji Uzmanı Türker Papuccu, kadınlarda kalp krizinin erkeklerden farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini söyledi.

Papuccu, göğsün ortasında baskı hissi şeklindeki klasik belirtilerin her vakada görülmediğini belirterek; açıklanamayan halsizlik, nefes darlığı, mide bulantısı, sırt, boyun veya çene ağrısı ile soğuk terlemenin önemli işaretler arasında yer alabildiğini ifade etti.

[related-posts id="195025" color="bg-primary"][/related-posts]

"SİNYALLER BAŞKA RAHATSIZLIKLARLA KARIŞTIRILABİLİYOR"

Kadınların damar yapısı ve hormonal özelliklerinin belirtilerin farklı seyretmesine neden olabileceğini vurgulayan Papuccu, bazı vakalarda belirtilerin oldukça silik görülebildiğini söyledi.

Uzman isim, nedeni açıklanamayan ve ani başlayan şikâyetlerin hafife alınmaması gerektiğini belirterek, bu tür durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi değerlendirme yapılmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.

BAĞIŞÇILARIN YÜZDE 21'İ GENÇLERDEN OLUŞTU

Kızılay'ın verilerine göre kan bağışında bulunanların yüzde 21'ini 18-24 yaş grubundaki gençler oluşturdu. Bağışçı profilinde erkeklerin oranı yüzde 85 olarak kaydedilirken, kadın bağışçıların oranı ise yüzde 15 oldu.

Kuruluş, gönüllü kan bağışı kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarını da sürdürdü. Bu kapsamda yılın ilk beş ayında gerçekleştirilen 2 bin 197 eğitim faaliyetiyle toplam 1 milyon 225 bin 50 kişiye ulaşıldığı bildirildi.

GEÇEN YIL REKOR KIRILMIŞTI

Türk Kızılay, 2025 yılında 3 milyon 41 bin 278 ünite kan bağışı alarak kuruluş tarihindeki en yüksek yıllık bağış rakamına ulaşmıştı. Yetkililer, bu başarının gönüllü bağışçıların desteğiyle mümkün olduğunu vurguladı.

40 BİNİ AŞKIN YENİ BAĞIŞÇI HAVUZU OLUŞTURULDU

Talasemi Federasyonu ve Kan Hastalıkları Federasyonu iş birliğiyle yürütülen "Biz İyilik Severiz" Projesi kapsamında 40 bin 783 kişilik yeni bir bağışçı havuzu oluşturuldu.

Proje sayesinde 4 bin 63 düzenli bağışçı sisteme kazandırılırken, 247 hasta ile bağışçı eşleşmesi gerçekleştirildi. Ayrıca gönüllü kan bağışını artırmak amacıyla 82 kurum ve kuruluşla iş birliği yapıldığı belirtildi.

"HASTAYA KAN, ORMANA CAN" PROJESİYLE MİLYONLARCA FİDAN DİKİLDİ

Kızılay'ın çevre odaklı sosyal sorumluluk projeleri de devam ediyor. "Hastaya Kan, Ormana Can" projesi kapsamında 1 milyon 579 bin 400 bağışçının desteğiyle toplam 4 milyon 738 bin 200 fidan toprakla buluşturuldu.

TÜRKÖK'TE 1,2 MİLYONU AŞKIN GÖNÜLLÜ BAĞIŞÇI

Türk Kızılay ile Sağlık Bakanlığı iş birliğinde yürütülen Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK) çalışmalarında da önemli rakamlara ulaşıldı.

Aktif kök hücre bağışçısı adayı sayısı 1 milyon 231 bin 392'ye yükselirken, 2014 yılından bu yana 36 bin 905 hasta-bağışçı eşleşmesi gerçekleştirildi. Bu süreçte 8 bin 500 kişiden kök hücre toplama işlemi başarıyla tamamlandı.

PROTÜRK PROJESİYLE KRİTİK İLAÇLAR YERLİ ÜRETİLECEK

Türk Kızılay, gönüllü bağışçılardan elde edilen plazmayı yüksek katma değerli ilaçlara dönüştürmeyi amaçlayan Protürk Projesi kapsamında da çalışmalarını sürdürüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla temeli atılan Ankara'nın Çubuk ilçesindeki Türk Kızılay Protürk Plazma İlaç Tesisi'nde albümin, immünoglobulin ve pıhtılaşma faktörleri gibi kritik plazma ürünlerinin yurt içinde üretilmesi hedefleniyor.

13 IQ PUANLIK DÜŞÜŞ

ABD'de bir alışveriş merkezinde yapılan deneyde düşük ve orta gelirli kişilere araç tamiri gibi yüksek maliyetli senaryolar sunuldu. Araştırmada, düşük gelir grubundaki kişilerin bu senaryoları düşündükleri sırada akışkan zekâyı ölçen testlerde performanslarının ortalama 13 IQ puanı düştüğü görüldü.

Uzmanlar bu etkinin, bir gece uykusuz kalmanın yarattığı zihinsel yorgunluğa benzer olduğunu belirtti.

AYNI KİŞİLERDE PARA GELİNCE SONUÇ DEĞİŞTİ

Hindistan'da şeker kamışı çiftçileri üzerinde yapılan araştırmada ise aynı kişiler hasat öncesi ve hasat sonrası test edildi.

Gelir elde etmeden önce maddi baskı altında bulunan çiftçilerin bilişsel performanslarında yaklaşık 9-10 IQ puanlık düşüş gözlemlendi. Hasat sonrası gelir elde ettiklerinde ise test sonuçlarının yeniden yükseldiği görüldü.

"ZEKA KAYBI DEĞİL"

Araştırmacılar, bunun kalıcı bir zekâ kaybı olmadığının altını çizdi. Uzmanlara göre maddi kaygılar beynin dikkat, planlama ve problem çözme gibi kaynaklarını meşgul ederek geçici bir "zihinsel bant genişliği vergisi" oluşturuyor.

Parasal baskı ortadan kalktığında ise bilişsel performans yeniden normal seviyelere dönüyor.

SAĞLIK TEKNOLOJİSİ ÜRETİMİ HEDEFİ

Sağlık Bakanlığı'nın en büyük hedeflerinden birinin Türkiye'yi sadece sağlık hizmeti sunan değil, sağlık teknolojisi üreten bir merkez haline getirmek olduğunu ifade eden Memişoğlu, Türkiye'nin hem altyapı hem de insan gücü bakımından bu kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Üniversiteler, araştırmacılar, bilim insanları, gençler, yatırımcılar ve sanayicilerle birlikte güçlü bir ekosistem oluşturulması gerektiğine dikkat çekti.

"ÜRETEN SAĞLIK PORTALI" İLE YENİLİKÇİ FİKİRLERE DESTEK

Bakan Memişoğlu, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde hayata geçirilen "Üreten Sağlık Portalı" hakkında bilgi vererek, sağlık alanında yeni fikri olan herkesi bu platforma davet etti. Bakanlık ve TÜSEB olarak, portal üzerinden fikirlerini paylaşanların mülkiyet haklarını kendilerine vererek, bu fikirlerin ticari ürüne dönüşmesi için gerekli araştırma, planlama, sanayi bağlantıları ve finansman desteğini sağladıklarını belirtti.

VİTAL SİMÜLASYON MERKEZİ HİZMETE AÇILDI

Konuşmaların ardından Bakan Memişoğlu, katılımcılarla birlikte Lokman Hekim Üniversitesi Vital Simülasyon Merkezi'nin açılış kurdelesini kesti. Açılış töreninden sonra merkezi gezen Memişoğlu, yetkililerden merkezin faaliyetleri hakkında detaylı bilgi aldı.

YALNIZLIK VE YAŞAM TARZI RİSKLERİ

Uzmanlar, obezite, diyabet ve insülin direncinin Alzheimer açısından önemli risk faktörleri arasında yer aldığını belirtti. Konuşmacılar, kişinin çevresinde insanlar olsa bile kendini yalnız hissetmesinin hastalık riskini artırabileceğini vurguladı.

Panelde, sosyal izolasyonun sigara kullanımı kadar etkili olabildiği ve Alzheimer riskini yüzde 40’a kadar artırabileceği ifade edildi.

BEYNİ KORUMADA AKTİF YAŞAM ÖNEMLİ

İyi yaşlanmanın büyük ölçüde bireysel yaşam tercihleriyle ilişkili olduğunu belirten uzmanlar, sosyalleşme, yeni beceriler edinme ve zihinsel aktivitelerin koruyucu etkisine dikkat çekti.

Dayanıklılık ve koordinasyon egzersizlerinin yanı sıra yeni bir dil öğrenmek, dans etmek, enstrüman çalmak gibi aktivitelerin beyin sağlığını desteklediği ifade edildi.

FİZİKSEL AKTİVİTE HASTALIK RİSKİNİ AZALTIYOR

Türkiye Alzheimer Derneği Marmara Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Burcu Ersöz Hüseyinsinoğlu, sağlıklı kas yapısının zihinsel işlevlerle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Hüseyinsinoğlu, düzenli fiziksel aktivitenin birçok hastalığın yanı sıra Alzheimer tipi demans riskini de azalttığını ve hastaneye başvuru ile ilaç kullanım ihtiyacını düşürdüğünü ifade etti.

TÜRKİYE’DE ALZHEIMER VAKALARI ARTIYOR

Türkiye Alzheimer Derneği Marmara Şubesi Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Zeynep Tüfekçioğlu Korkmaz ise yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte Alzheimer vakalarında da yükseliş beklendiğini söyledi.

Korkmaz, Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 10’unun 65 yaş ve üzeri bireylerden oluştuğunu belirterek, yaşın en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu ancak her yaşlının Alzheimer olmayacağını vurguladı.

YENİ TEDAVİLER UMUT VERİYOR

Korkmaz ayrıca, Alzheimer hastalığının erken evresinde kullanılan bazı yeni ilaçların Türkiye’de de yakın zamanda erişime sunulmasının beklendiğini ifade etti. Damar yoluyla uygulanan bu tedavilerin hastalığın ilerlemesini yaklaşık yüzde 30 oranında yavaşlatabildiğini belirtti.

SAĞLIKLI YAŞAM KÜLTÜRÜ YAYGINLAŞTIRILACAK

Protokol kapsamında belediyelerde eğitim programları, sağlık taramaları, sempozyumlar ve farkındalık etkinlikleri düzenlenecek. Türk Böbrek Vakfı’nın uzun yıllardır sürdürdüğü “Böbrek Sağlığı için Beslenme ve Hayat Tarzı Önerileri” eğitimleri, üye belediyeler aracılığıyla vatandaşlarla buluşturulacak.

Programlarda sağlıklı beslenme, yeterli su tüketimi, obeziteyle mücadele ile diyabet ve hipertansiyon gibi böbrek sağlığını doğrudan etkileyen hastalıklara karşı bilinçlendirme çalışmaları yapılacak. Uzmanların katılacağı panel ve söyleşilerle sağlık okuryazarlığının artırılması da hedefler arasında yer alıyor.

Türk Böbrek Vakfı Genel Koordinatör Yardımcısı - Fatih Gökyıldız, Gönen Belediye Başkanı - Osman Kesmen, Acıpayam Belediye Başkanı - Levent Yıldırım, Döşemealtı Belediye Başkanı - Menderes Dal, AKBB Genel Sekreteri- Süreyya İşeri, Finike Belediye Başkanı - Mustafa Geyikçi, Alanya Belediye Başkanı - Osman Tarık Özçelik, Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, Burdur Belediye Başkanı ve AKBB Başkanı - Ali Orkun Ercengiz, Kepez Belediye Başkanı - Mesut Kocagöz, Akseki Belediye Başkanı - İlkay Akça, Senirkent Belediye Başkanı - Hüseyin Baykal, Pamukkale Belediye Başkanı - Ali Rıza Ertemür, Elmalı Belediye Başkanı - Halil Öztürk

HASTALIK OLUŞMADAN ÖNLEM ALIN

Proje paydaşları, Türkiye’de kronik böbrek hastalığı ve buna bağlı risk faktörlerinin giderek arttığına dikkat çekerek, en önemli mücadelenin hastalık ortaya çıkmadan önce verilmesi gerektiğini vurguluyor.

Yerel yönetimlerin vatandaşla doğrudan temas kurabilen yapısının, koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasında kritik rol oynadığı belirtilirken, bu sayede sağlık bilincinin toplum genelinde güçlendirilmesi amaçlanıyor.

YERELDEN ULUSALA SAĞLIK MODELİ

Hayata geçirilen iş birliği, yerel yönetimler ile sivil toplum kuruluşlarının toplum sağlığı alanında geliştirdiği örnek modeller arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre bu tür projeler, yalnızca hastalıkların önlenmesine değil, aynı zamanda sağlık harcamalarının azaltılmasına ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine de katkı sunuyor.

BAŞKANLAR PROTOKOLDE BULUŞTU

Türk Böbrek Vakfı Genel Koordinatör Yardımcısı - Fatih Gökyıldız

Gönen Belediye Başkanı - Osman Kesmen

Acıpayam Belediye Başkanı - Levent Yıldırım

Döşemealtı Belediye Başkanı - Menderes Dal

AKBB Genel Sekreteri- Süreyya İşeri

Finike Belediye Başkanı - Mustafa Geyikçi

Alanya Belediye Başkanı - Osman Tarık Özçelik

Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk

Burdur Belediye Başkanı ve AKBB Başkanı - Ali Orkun Ercengiz

Kepez Belediye Başkanı - Mesut Kocagöz

Akseki Belediye Başkanı - İlkay Akça

Senirkent Belediye Başkanı - Hüseyin Baykal

Pamukkale Belediye Başkanı - Ali Rıza Ertemür

Elmalı Belediye Başkanı - Halil Öztürk

Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, TGRT'ye yaptığı değerlendirmede bu yıl kene popülasyonunun geçen yıllara göre daha yüksek olabileceğini söyledi.

"BU YIL KENE SAYISI DAHA FAZLA OLABİLİR"

Yılın ilk aylarında etkili olan yoğun yağışların kene popülasyonunu artırabileceğini belirten Ceyhan, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşların daha fazla risk altında olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, "Bu yıl daha yüksek olması bekleniyor. Yılın ilk dönemi çok yağışlı geçti. Otlar daha da büyüdü. Bu nedenle tarım ve hayvancılıkla uğraşanların daha fazla keneye maruz kalabileceği düşünülüyor" dedi.

GRİPLE KARIŞTIRILIYOR

KKKA'nın ilk belirtilerinin çoğu zaman grip ile karıştırıldığını belirten Ceyhan, vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Hastalığın belirtileri arasında:

— Ateş

— Baş ağrısı

— Kas ağrıları

— Şiddetli halsizlik

— İştahsızlık

— Kusma ve ishal yer alıyor.

Uzmanlara göre erken teşhis büyük önem taşırken, geç kalınması durumunda kanamalı döneme geçilerek hayati risk artabiliyor.

BU İLLERDE YAŞAYANLAR DİKKAT

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, Türkiye'de KKKA vakalarının daha çok belirli bölgelerde görüldüğünü belirterek şu illeri sıraladı:

— Ankara

— Tokat

— Çorum

— Sivas

— Erzurum

— Trabzon

— Giresun

Ceyhan, Karadeniz'in doğusu ile İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun kuzey kesimlerinde yaşayan vatandaşların daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

KOLONYA VE SİRKE YÖNTEMİNE DİKKAT

Halk arasında yaygın olarak kullanılan kolonya, sirke ve sigara gibi yöntemlerin tehlikeli olduğunu vurgulayan Ceyhan, yanlış müdahalelerin virüs bulaşma riskini artırabileceğini belirtti.

"Kolonya, sirke ve sigara yöntemleri yanlış. Bunlar kenenin taşıdığı virüsleri daha fazla boşaltmasına neden olabilir" diyen Ceyhan, kenenin bilinçsizce çıkarılmaması gerektiğini ifade etti.

İLK 10 GÜN KRİTİK

Uzmanlar, kene teması sonrasında ilk 10 günün kritik olduğunu vurguluyor. Bu süreçte ateş, halsizlik, baş ağrısı veya kas ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği belirtiliyor.

VAKALARIN MERKEZİ: ITURI EYALETİ

Ebola salgınının KDC'de belirli bir bölgede yoğunlaştığı dikkat çekiyor. Doğrulanmış vakaların yüzde 94'ünün (487 vaka) Ituri eyaletinde kaydedildiği bildirildi. Yetkililer, yaklaşık 100 şüpheli vaka üzerinde de soruşturmanın sürdüğünü ve vakaların doğrulanması ya da reddedilmesi için çalışmaların devam ettiğini kaydetti.

UGANDA'DA SON DURUM

Uganda'daki salgın tablosuna da değinen Mahamud, ülkede 19 doğrulanmış vaka ve 2 ölüm gerçekleştiğini belirtti. İyi haber ise Uganda genelinde şu aşamada topluluk içi bulaşma (halk arasında yayılma) olduğuna dair herhangi bir kanıtın bulunmaması. DSÖ, bölgedeki yerel yetkililerle koordineli bir şekilde destek çalışmalarını sürdürüyor.

SALGININ ARKA PLANI: BUNDIBUGYO VARYANTI

KDC'nin doğusunda 15 Mayıs'ta ilan edilen salgın, sağlık camiasında endişe yaratıyor. Söz konusu salgının, oldukça nadir görülen ve literatürde "Bundibugyo" olarak bilinen bir Ebola varyantından kaynaklandığı belirtiliyor. Bu varyantın en korkutucu yanı ise halihazırda onaylanmış bir tedavisinin veya geliştirilmiş bir aşısının bulunmaması.

VAKA SAYISI 1000'İ AŞTI

DSÖ'nün 17 Mayıs'ta "uluslararası halk sağlığı acil durumu" ilan etmesine neden olan bu yeni salgın dalgasında, toplam vaka sayısının 1000 eşiğini geçtiği rapor edildi. Uluslararası sağlık otoriteleri, bölgedeki lojistik ve tıbbi zorlukların salgını durdurma çabalarını sekteye uğrattığına dikkat çekiyor.

HASTALIĞIN BELİRTİLERİ VE ERKEN TANI

Dr. Dilara Akman, hastalığın genellikle kene tutunmasından 1-3 gün sonra, en geç 10 gün içinde belirti verdiğini ifade etmektedir. İlk bulgular arasında ani başlayan yüksek ateş, halsizlik, kas-eklem ağrıları, baş ağrısı, bulantı, karın ağrısı ve ishal yer almaktadır. İlerleyen dönemde ciltte morluklar, burun veya diş eti kanaması ile idrar ya da dışkıda kanama görülebilir. Ateşle birlikte yaygın vücut ağrısı ve kanama bulguları olan hastalarda KKKA mutlaka akla getirilmelidir. Erken tanı ve doğru tedavi, hastalığın yönetiminde hayat kurtarıcı bir role sahiptir.

AÇIK ALANLARDA KORUYUCU KIYAFET GİYİN

Piknik, kamp, doğa yürüyüşü veya tarla-bahçe işleri sırasında mümkün olduğunca uzun kollu giysiler tercih edilmeli ve pantolon paçaları çorap içine sokulmalıdır. Ayrıca, kenelerin daha kolay fark edilebilmesi için açık renkli kıyafetlerin kullanılması önerilmektedir.

KENE KOVUCU ÜRÜNLERDEN YARARLANIN

Cilde veya kıyafetlere uygulanabilen, Sağlık Bakanlığı onaylı kene kovucu ürünler riskli bölgelerde koruyucu olabilir. Ancak bu ürünlerin kullanım talimatlarına uygun şekilde uygulanması gerekmektedir.

DOĞADAN DÖNDÜKTEN SONRA VÜCUT KONTROLÜ YAPIN

Kene vücudun her yerinde olabilir; ancak genellikle saçlı deri, kulak arkası, koltuk altı, kasık bölgesi ve diz arkası gibi fark edilmesi zor alanlara tutunmayı tercih eder. Açık alandan dönüşte, kişinin hem kendisini hem de çocuklarını, tüm kıyafetlerini çıkararak dikkatlice kontrol etmesi büyük önem taşır. Kene vücuttan ne kadar kısa sürede uzaklaştırılırsa hastalık riski o kadar azalır.

KENEYİ YANLIŞ YÖNTEMLERLE ÇIKARMAYIN

Kenenin üzerine kolonya, sigara, sabun, deterjan veya kimyasal madde dökmek son derece yanlış bir uygulamadır. Bu tür yöntemler kenenin strese girerek taşıdığı virüsü daha fazla salgılamasına neden olabilir ve bulaş riskini artırabilir.

KENEYE ÇIPLAK ELLE TEMAS ETMEYİN

Kene ezilmemeli ve çıplak elle tutulmamalıdır; çünkü virüs, ezilen kenenin vücut sıvılarıyla temas sonrası da bulaşabilir. Bir cımbız veya kene kartı yardımıyla, kenenin vücuda girdiği en yakın noktadan (baş kısmından) tutularak tek hamlede dik bir şekilde çekilmelidir. Eğer kişi kendine güvenemiyorsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

HAYVAN TEMASI SIRASINDA DİKKATLİ OLUN

Hastalık sadece kene tutunmasıyla değil, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabilir. Özellikle hayvancılıkla uğraşan kişilerin eldiven ve koruyucu ekipman kullanması büyük önem arz eder.

KENE TUTUNMASINDAN SONRA 10 GÜN BELİRTİLERE DİKKAT EDİN

Kene tutunması durumunda ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı veya kanama bulguları açısından ilk 10 gün kritik öneme sahiptir. Herhangi bir şikayet gelişmesi halinde mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. KKKA tedavisi ihmal edildiğinde ağır sonuçlara yol açabilen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Tüm tedavi yöntemlerine rağmen bazen ağır vakalar kaybedilebildiği için, korunma önlemleri kritiktir; doğru bilgi, erken farkındalık ve basit korunma yollarıyla hastalık büyük ölçüde önlenebilir.

Kilo artışının nedenleri kişiden kişiye değişebiliyor. Hormonal düzensizlikler, insülin direnci ve yeme davranışını etkileyen nörolojik ya da psikolojik faktörler kilo alımında belirleyici rol oynayabiliyor.

Kilo verme sürecine başlamadan önce bireyin yaşı, mevcut kilosu, metabolik durumu ve aile öyküsünün ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Halil Genç, diyabet, tiroit hastalıkları, pankreas hastalıkları ve metabolik sendrom gibi durumların mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade ediyor.

SADECE BİRKAÇ KİLO İÇİN İLAÇ KULLANILMAMALI

Uzmanlar, yalnızca birkaç kilo fazlası bulunan kişilerin hızlı sonuç almak amacıyla ilaç kullanımına yönelmesinin doğru olmadığını vurguluyor.

Doç. Dr. Halil Genç, bu tür tedavilerin estetik amaçlı hızlı kilo verme yöntemi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, “Her tıbbi tedavide olduğu gibi yarar-risk dengesi dikkate alınmalı ve karar kişiye özel verilmelidir” diyor.

SİNDİRİM SİSTEMİNDE YAVAŞLAMA GÖRÜLEBİLİYOR

Zayıflama amacıyla kullanılan bazı ilaçlar mide boşalmasını yavaşlatarak tokluk hissini artırabiliyor. Ancak bu durum bazı kişilerde sindirim sistemi şikâyetlerine yol açabiliyor.

Kontrolsüz kullanımda veya doz artışlarında; bulantı, kusma, şişkinlik, hazımsızlık, karın ağrısı, kabızlık ve reflü gibi belirtiler görülebiliyor. Uzmanlara göre mide ve bağırsak hareketlerindeki yavaşlama yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

HIZLI KİLO KAYBI SAFRA KESESİNİ ETKİLEYEBİLİYOR

Hızlı kilo kaybı, safra kesesi sağlığı üzerinde de risk oluşturabiliyor. Kısa sürede gerçekleşen kilo kayıplarında safra taşı oluşma ihtimali artabiliyor.

Doç. Dr. Halil Genç, kontrolsüz kilo kaybının metabolik dengeyi etkilediğini belirterek, “Safra kesesi fonksiyonlarında değişiklikler görülebilir ve bu durum bazı bireylerde taş oluşum riskini artırabilir” ifadelerini kullanıyor.

PANKREAS SAĞLIĞI DİKKATE ALINMALI

Pankreas, sindirim sistemi için kritik bir organ olarak öne çıkıyor. Bu nedenle pankreas hastalığı öyküsü bulunan bireylerde tedavi planlaması daha dikkatli yapılmalı.

Uzmanlar, özellikle pankreatit geçirmiş ya da ailesinde pankreas hastalığı bulunan kişilerin tedavi öncesinde ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

BAĞIRSAK SAĞLIĞI BESLENMEYLE DOĞRUDAN İLİŞKİLİ

Hızlı kilo verme sürecinde düşük lif tüketimi, yetersiz protein alımı ve düzensiz beslenme bağırsak hareketlerinde değişikliklere yol açabiliyor. Bu durum kabızlık veya sindirim düzeninde bozulmalar şeklinde ortaya çıkabiliyor.

Uzmanlar, kilo verme sürecinde yalnızca kalori hesabına odaklanılmaması gerektiğini, protein, lif, vitamin ve mineral dengesinin de korunmasının önem taşıdığını belirtiyor.

Sigaranın yalnızca akciğerleri değil kulak burun boğaz sistemini de doğrudan etkilediğini belirterek, toksik maddelerin ağız, boğaz, ses telleri ve burun mukozasında kalıcı hasara yol açabileceğini söyledi.

TAT VE KOKU KAYBI EN ERKEN BELİRTİLERDEN

Sigaranın erken etkilerinden birinin tat ve koku alma duyusunda azalma olduğunu vurgulayan Üstündağ, özellikle yoğun sigara kullanımında bu kaybın daha belirgin hale geldiğini ve yaşam kalitesini düşürdüğünü ifade etti.

ERKEN UYARI: SES KISIKLIĞI

Sigaranın ses tellerinde tahriş ve ödem oluşturabileceğini belirten Üstündağ, iki haftadan uzun süren ses kısıklıklarının mutlaka dikkate alınması gerektiğini söyledi.

BURUN VE SİNÜSLER DE ZARAR GÖRÜYOR

Sigaranın burun mukozasında şişmeye neden olarak kronik sinüzit, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı gibi sorunları artırabileceğini belirten Üstündağ, bağışıklık sisteminin de olumsuz etkilendiğini ifade etti.

PASİF İÇİCİLİK DE CİDDİ RİSK TAŞIYOR

Pasif içiciliğin de en az aktif kullanım kadar tehlikeli olduğunu vurgulayan Üstündağ, özellikle çocuklarda solunum yolu hastalıkları ve enfeksiyonların daha sık görüldüğünü söyledi.

SİGARA BIRAKILINCA VÜCUT KENDİNİ ONARIYOR

Sigaranın bırakılmasıyla birlikte tat ve koku duyusunun zamanla iyileştiğini belirten Üstündağ, enfeksiyon riskinin azaldığını ve genel sağlık durumunun olumlu yönde değiştiğini ifade etti.

KBB KONTROLLERİ İHMAL EDİLMEMELİ

Uzun süreli sigara kullananların düzenli KBB muayenesi yaptırması gerektiğini vurgulayan Üstündağ, geçmeyen yaralar, ses kısıklığı ve yutma güçlüğü gibi belirtilerin erken teşhis açısından önemli olduğunu söyledi.

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Durmuşlar, diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığının çoğu zaman fark edilmeden ilerlediğini belirterek, sabahları yaşanan baş ağrısının nedeninin diş sıkma eylemi yüzünden olabileceğini aktardı.

BRUKSİZM YAŞAM KALİTESİNİ OLUMSUZ ETKİLİYOR

Durmuşlar, toplumda yaygın görülen ancak çoğu zaman geç fark edilen diş sıkma probleminin yalnızca ağız ve diş sağlığını değil, çene eklemlerini, yüz kaslarını ve yaşam kalitesini de olumsuz etkileyebildiğini kaydetti.

Diş sıkma ve gıcırdatmanın tıbbi olarak "bruksizm" olarak adlandırıldığını ifade eden Durmuşlar, bu durumun genellikle kişinin farkında olmadan, özellikle uyku sırasında meydana geldiğini belirtti.

Birçok kişinin dişlerini sıktığını ancak sabah ortaya çıkan belirtiler sayesinde fark edebildiğini aktaran Durmuşlar, "Sabah baş ağrısıyla uyanıyorsanız nedeni diş sıkma olabilir. Bunun yanında çene yorgunluğu, yüz kaslarında ağrı, dişlerde hassasiyet ve kulak çevresinde rahatsızlık hissi de önemli belirtiler arasında yer alıyor." bilgisini verdi.

TEDAVİ EDİLMEZSE KALICI HASARLARA YOL AÇABİLİR

Bruksizmin zamanla dişlerde aşınma, çatlak ve kırıklara neden olabileceğini vurgulayan Durmuşlar, sürekli uygulanan baskının çene eklemleri üzerinde de ciddi yük oluşturduğunu kaydetti.

Durmuşlar, "Tedavi edilmeyen diş sıkma alışkanlığı, çene ekleminde ağrıya, ağız açmada zorluklara ve çiğneme fonksiyonlarında bozulmalara yol açabiliyor. Bazı hastalarda kronikleşen baş ağrılarının altında da bu problem yatabiliyor." ifadelerini kullandı.

STRES VE KAYGI ÖNEMLİ TETİKLEYİCİLER ARASINDA

Diş sıkmanın ortaya çıkmasında birçok faktörün etkili olabildiğini belirten Durmuşlar, özellikle yoğun stres ve kaygının önemli tetikleyiciler arasında bulunduğunu vurguladı.

Modern yaşamın getirdiği yoğun tempo, uyku düzensizlikleri ve psikolojik baskının diş sıkma vakalarının artmasına neden olabildiğini ifade eden Durmuşlar, bu nedenle yalnızca dişlerin değil, yaşam alışkanlıklarının da değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.

ERKEN MÜDAHALE TEDAVİDE ÖNEM TAŞIYOR

Tedavinin kişiye özel planlandığını belirten Durmuşlar, erken dönemde alınacak önlemlerin kalıcı hasarların önüne geçebileceğini kaydetti.

Gece plaklarının dişler üzerindeki baskıyı azaltarak aşınmaları önlemeye yardımcı olduğunu ifade eden Durmuşlar, gerekli durumlarda stres yönetimi ve farklı uzmanlık alanlarının desteğinin de tedavi sürecine dahil edilebildiğini vurguladı.

Son yıllarda diş sıkma şikayeti bulunan bazı hastalarda "masseter botoksu" uygulamasının da tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebildiğini belirten Durmuşlar, bu yöntemin çiğneme kaslarının aşırı kuvvetle çalışmasını azaltmaya yardımcı olabildiğini aktardı.

Simon'un yaklaşımına göre modern insan, sahip olduğu seçeneklerin fazlalığı nedeniyle sürekli daha iyisini arıyor ve bu arayış çoğu zaman mutluluğu elinden alıyor.

"EN İYİSİNİ ARAMAK" MUTSUZ EDİYOR

Psikologların "maksimizasyon" olarak tanımladığı davranış biçimi, her konuda en iyi seçeneği bulmaya çalışmayı ifade ediyor.

Ancak Simon'a göre sorun, hedefe ulaşmak değil; o hedefe ulaşmaya çalışırken geçirilen yorucu süreçte başlıyor. İnsanlar sürekli daha iyi bir ev, daha iyi bir iş, daha iyi bir ilişki ya da daha iyi bir hayat ararken sahip olduklarının değerini kaybedebiliyor.

"YETERİNCE İYİ" FELSEFESİ

Herbert Simon bu noktada "satisficing" yani "tatmin edici seçim" kavramını ortaya atıyor. Buna göre insan, sonsuz seçenekler arasında mükemmeli aramak yerine kendi kriterlerine göre yeterince iyi olanı seçmeli ve yoluna devam etmeli.

Simon'un hayatında da bu yaklaşımı uyguladığı belirtiliyor. Aynı marka çoraplar giymesi, yıllarca aynı evde yaşaması ve günlük rutinlerini sadeleştirmesi, küçük kararlar için enerji harcamamasını sağlıyordu.

ARAŞTIRMALAR DA AYNI SONUCU GÖSTERİYOR

Yapılan psikolojik araştırmalar, sürekli maksimumu hedefleyen insanların daha fazla pişmanlık yaşadığını, hayatlarından daha az memnun olduğunu ve kendilerini daha sık başkalarıyla kıyasladığını ortaya koyuyor. Buna karşılık "yeterince iyi" yaklaşımını benimseyen kişiler, verdikleri kararlardan daha fazla tatmin duyuyor ve daha mutlu hissediyor.

Uzmanlara göre sosyal medya da bu döngüyü güçlendiriyor. İnsanlar başkalarının yalnızca mutlu anlarını gördükleri için kendi hayatlarını eksik hissetmeye başlıyor. Bu durum da sürekli daha iyisini arama isteğini körüklüyor.

MUTLULUĞUN FORMÜLÜ

Herbert Simon'un yaklaşımına göre mutluluğun yolu, her konuda kusursuzu aramaktan vazgeçmekten geçiyor. İster iş, ister ilişki, ister günlük hayat tercihleri olsun; kişi kendisi için "yeterince iyi" olan noktayı belirleyip orada durabilirse hem zamanını hem de enerjisini gerçekten önemli olan şeylere ayırabiliyor.

FİZİKSEL AKTİVİTE BEYİN GELİŞİMİNİ DESTEKLİYOR

Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Fikret İşbilir, hareketli yaşamın çocukların gelişiminde temel bir rol oynadığını belirtiyor.

Uzm. Dr. İşbilir, düzenli hareket eden çocuklarda kas ve iskelet sistemi gelişiminin yanı sıra dikkat, odaklanma ve öğrenme becerilerinde de olumlu etkiler görüldüğünü ifade ederek, fiziksel aktivitenin beyne giden kan akışını ve oksijen miktarını artırdığını söylüyor.

EKRAN SÜRESİ HAREKETİ AZALTIYOR

Günümüzde çocukların önemli bir kısmının zamanını ekran karşısında geçirdiğine dikkat çekilirken, bu durumun fiziksel aktiviteyi ciddi şekilde azalttığı belirtiliyor. Uzmanlar, dijital ve fiziksel yaşam arasındaki dengenin aileler tarafından iyi kurulması gerektiğini vurguluyor.

Önerilen ekran süreleri ise şöyle sıralanıyor:

0-2 yaş: Ekran süresi önerilmez
2-5 yaş: Günde en fazla 1 saat
6 yaş ve üzeri: Günde 1,5–2 saat ile sınırlı olmalı

HAREKET SADECE SPORLA SINIRLI DEĞİL

Uzmanlara göre çocukların aktif olması için profesyonel spor yapmaları şart değil. Günlük yaşam içinde yapılan basit aktiviteler de yeterli olabiliyor.

Parkta oyun oynamak, bisiklete binmek, yürüyüş yapmak, ip atlamak ve açık havada vakit geçirmek bu kapsamda değerlendiriliyor. Çocukların günde en az 60 dakika orta ve yüksek tempolu hareket etmeleri öneriliyor.

AİLELER ÖRNEK OLMALI

Çocukların hareket alışkanlığı kazanmasında ailelerin rolünün büyük olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, ebeveynlerin aktif yaşam tarzının çocuklar için en güçlü örnek olduğunu ifade ediyor.

Ailece yapılan yürüyüşler, doğa gezileri ve açık hava aktivitelerinin çocuklarda hareketi bir alışkanlık haline getirdiği vurgulanıyor.

AKTİF ÇOCUKLUK SAĞLIKLI GELECEK DEMEK

Uzmanlar, çocuklukta kazanılan hareket alışkanlıklarının yetişkinlik dönemine taşındığını belirterek, aktif yaşamın obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıkları riskini azalttığını ifade ediyor.

OBEZİTE ORANI YÜZDE 21,8’E YÜKSELDİ

Araştırmaya göre, 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranı son üç yılda yüzde 20,2’den yüzde 21,8’e çıktı. Kadınların yüzde 24,8’i obez olurken, yüzde 32,2’si obez öncesi kategorisinde yer aldı. Erkeklerde ise obezite oranı yüzde 18,7, obez öncesi oranı ise yüzde 43,1 olarak kaydedildi.

FİZİKSEL AKTİVİTE EKSİKLİĞİ DİKKAT ÇEKİYOR

Fiziksel aktivite yapmayan bireylerin oranı kadınlarda yüzde 89,7, erkeklerde ise yüzde 83,5 olarak belirlendi. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği haftalık en az 150 dakika aktivite hedefini karşılayanların oranı oldukça düşük kaldı.

HAZIRLIKLI OLMAYAN YAŞAM TARZI ETKİLERİ ARTIYOR

Merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı yüzde 6,0 olarak ölçülürken, bu durum kadınlarda yüzde 8,3 ile erkeklere kıyasla daha yüksek çıktı. Yürüme ve hatırlama güçlüğü gibi sorunlar da kadınlarda daha yaygın görüldü.

TÜTÜN KULLANIMI YÜZDE 30,1’E YÜKSELDİ

Her gün tütün ürünü kullananların oranı 2025 yılında yüzde 30,1’e çıktı. Bu oran erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak hesaplandı. Tütün kullanmayanların oranı ise düşüş gösterdi.

ALKOL KULLANIMI ARTIŞTA

Son 12 ayda alkol kullanan bireylerin oranı yüzde 12,6’ya yükseldi. Erkeklerde bu oran yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak kaydedildi.

ÇOCUKLARDA EN SIK GÖRÜLEN SAĞLIK SORUNU: ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU

0-6 yaş grubunda en yaygın hastalık yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu olurken, 7-14 yaş grubunda da bu sorun yüzde 24,6 ile ilk sırada yer aldı. İshal ve ağız-diş sağlığı problemleri diğer yaygın sağlık sorunları arasında bulundu.

BEL VE BOYUN RAHATSIZLIKLARI İLK SIRADA

15 yaş ve üzeri bireylerde en sık görülen sağlık sorunları arasında yüzde 24,3 ile bel bölgesi problemleri ilk sırada yer aldı. Bunu hipertansiyon, boyun rahatsızlıkları ve diyabet izledi.

KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ YETERLİ SEVİYEDE DEĞİL

40 yaş üstü kadınlarda mamografi yaptırma oranı yüzde 16,7’ye yükselirken, hiç yaptırmayanların oranı yüzde 42,4 olarak kaydedildi. Smear testi yaptırmayan kadınların oranı ise yüzde 59 seviyesinde kaldı.

UYKU APNESİ SESSİZCE İLERLİYOR

Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Arzu Tatlıpınar, uyku apnesinin gece boyunca nefesin kısa süreli durmasına neden olduğunu belirterek, bu durumun kişinin farkında olmadan defalarca tekrarlanabildiğini söyledi. Uyku apnesi yaşayan kişilerde sabah yorgun uyanma, gün içinde uyuklama, dikkat dağınıklığı ve odaklanma güçlüğü görülebiliyor.

TEDAVİ EDİLMEZSE CİDDİ RİSKLER OLUŞTURABİLİR

Burun eğriliği, geniz eti ve bademcik büyümesi, alerjik burun tıkanıklığı ile damak ve küçük dil sarkması gibi sorunların hava yolunu daralttığını belirten uzmanlar, tedavi edilmeyen uyku apnesinin yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, diyabet, depresyon ve felç riskini artırabileceğini vurguluyor.

ÇOCUKLARDA DA GÖRÜLEBİLİYOR

Uyku sırasında nefes alma problemleri yalnızca yetişkinleri etkilemiyor. Çocuklarda geniz eti ve bademcik büyümesine bağlı olarak horlama, ağız açık uyuma ve huzursuz uyku görülebiliyor. Bu durumun dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve büyüme-gelişme sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.

UYKUYU BOZAN ALIŞKANLIKLARA DİKKAT

Uzmanlara göre geç saatlere kadar telefon, tablet ve televizyon kullanımı melatonin üretimini azaltarak uyku kalitesini düşürüyor. Düzensiz uyku saatleri, stres, ağır yemekler, kafein tüketimi ve uygun olmayan uyku ortamı da sık uyanmalara neden olabiliyor.

UYKUSUZLUĞA KARŞI 5 ETKİLİ ÖNLEM

• Sabah yorgun uyanıyor ve gün içinde uyukluyorsanız sağlık kontrolünden geçin.
• Burun tıkanıklığı, geniz eti, bademcik veya burun eğriliği gibi sorunları ihmal etmeyin.
• Yatmadan önce telefon, tablet ve televizyon kullanımını sınırlandırın.
• Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya özen gösterin.
• Akşam saatlerinde kahve, çay ve ağır yemeklerden uzak durun.

HER 10 KİŞİDEN 9'U BENZER DENEYİM YAŞIYOR

Araştırmalara göre ölüme yaklaşan kişilerin yaklaşık yüzde 90'ı en az bir kez "ölüm öncesi rüya veya görü" olarak tanımlanan deneyimleri yaşıyor.

Uzmanlar, bu durumun yaş, kültür veya sosyal çevreden bağımsız şekilde ortaya çıktığını belirtiyor.

EN SIK GÖRÜLENLER ÖLMÜŞ YAKINLAR VE EVCİL HAYVANLAR

Çalışmalarda en dikkat çeken detaylardan biri ise rüyalarda görülen kişiler oldu.

Ölüme yaklaşan birçok insanın rüyalarında hayatını kaybetmiş aile üyelerini, yakın dostlarını veya evcil hayvanlarını gördüğü belirtildi. Bu karşılaşmaların büyük bölümünün kişiye huzur ve teselli verdiği ifade edildi.

YOLCULUK VE HAZIRLIK TEMASI ÖNE ÇIKIYOR

Araştırmalara göre bu rüyalarda sık sık yolculuk, hazırlanma ve bir yere gitme temaları yer alıyor.

Bazı kişiler geçmişte yaşadığı kırgınlıkları yeniden hatırlarken, bazıları ise yarım kalan ilişkileri zihninde tamamlıyor. Suçluluk ve pişmanlık duygularının da bu süreçte ortaya çıkabildiği belirtiliyor.

BAZILARI HUZUR VERİYOR, BAZILARI SARSIYOR

Uzmanlar, ölüm öncesi rüyaların çoğunlukla sakinleştirici ve anlamlandırıcı bir etki yarattığını ifade ediyor.

Ancak bazı durumlarda bu deneyimler geçmişte çözülememiş sorunları ve derin pişmanlıkları gün yüzüne çıkardığı için rahatsız edici de olabiliyor.