Anayasa Mahkemesi (AYM), dijital delil güvenliği ve kişisel haklar açısından yargı sisteminde köklü değişikliklere yol açacak kritik bir iptal kararına imza attı.
Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin açtığı davayı inceleyen Yüksek Mahkeme, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 134. maddesinde düzenlenen "bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma" işlemlerini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
Kararın yasama organı tarafından yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi amacıyla 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
DELİL GÜVENLİĞİ VE İMHA SÜRECİ YETERSİZ BULUNDU
Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin başvurusunda, arama ve el koyma sonucunda elde edilen hassas dijital verilerin hangi adli makam tarafından inceleneceğinin belirsiz olduğu vurgulandı.
Başvuruda ayrıca, el konulan adli kopyalar üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyen mekanizmaların bulunmadığı, bu verilerin saklanma süreleri ile yargılama sonrasındaki imha süreçlerine dair kanunda yasal bir güvenceye yer verilmediği savunuldu.
'SINIRLAMA ORANTISIZ, YASAL ÇERÇEVE ÇİZİLMEMİŞ'
İptal kararının gerekçesinde, dijital materyallerin kişilerin her türlü özel ve kişisel verisini barındırabileceğine dikkat çeken Anayasa Mahkemesi, mevcut uygulamanın "özel hayata saygı" ve "kişisel verilerin korunması" haklarını orantısız şekilde sınırladığına hükmetti.
Suçla mücadelenin meşru bir amaç taşıdığını ancak veri işleme sürecinin şeffaf olması gerektiğini belirten Yüksek Mahkeme, kararında şu değerlendirmelere yer verdi:
"Düzenlemede, el koyulmasına karar verilen kişisel verilerin yargılamanın kesin bir hükümle sonuçlanmasından sonra saklanmasına, silinmesine, buna ilişkin süre ve usule yer verilmemiştir. İlgili kişinin bu verilerin silinmesine veya sınırlandırılmasına ilişkin sahip olduğu haklara dair de herhangi bir yasal çerçeve çizilmemiştir. Bu itibarla, getirilen sınırlamanın orantısız olduğu sonucuna varılmıştır."
9 AYLIK SÜRE
AYM, CMK 134. maddenin 1. ve 2. fıkraları ile kanunun bu maddeden sonra uygulama kabiliyeti kalmayan diğer ilgili hükümlerini bütünüyle iptal ederken, adli süreçlerde yasal bir boşluk doğmaması için iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı.
