İklim modellerinin yılın başından bu yana nötr koşullara işaret etmesine rağmen, 2026 yılının ortalarından itibaren dünya genelinde hava sıcaklıklarını ve yağış düzenlerini altüst edecek bir El Nino dalgası bekleniyor. Pasifik Okyanusu’ndaki su sıcaklıklarının artmasıyla tetiklenen bu küresel hava olayı, okyanusa kıyısı olan bölgeler başta olmak üzere tüm dünyayı etkisi altına almaya hazırlanıyor. Bu durum, küresel tarım ve emtia piyasalarında yeni ve kritik bir endişe dalgası yaratıyor.
ZAFER ERGEZEN: ASYA VE AVUSTRALYA’DA KURAKLIK, AMERİKA KIYILARINDA SEL BAŞLAR
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino’nun temmuz ayında ortaya çıkma olasılığının yüzde 80’in üzerine fırladığını, kış mevsimine doğru ise bu oranın yüzde 90’ı aşacağını vurguladı. Modellemelere göre deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla yükseldiğini belirten Ergezen, küresel iklim dengesindeki değişimi şu sözlerle özetledi:
"Okyanusların ısınması ve Amerika’ya doğru esen rüzgarların azalması, Pasifik’te su sıcaklıklarını artırıyor. Bu süreçte Asya ve Avustralya’da yağmurlar azalarak ciddi kuraklıklar başlarken; Amerika kıyılarında tam tersine daha fazla sel ve şiddetli yağmurlar görebiliriz. Afrika ve Hindistan’da ise mevsimlerin zamanlaması tamamen bozulacak."
PALM YAĞI, KAKAO VE PAMUK ÜRETİMİNDE BÜYÜK RİSK
El Nino’nun yaratacağı iklim krizinden en çok etkilenecek alanların başında tarımsal emtialar geliyor. Küresel palm yağı arzının yüzde 60’ını karşılayan Endonezya ve güçlü bir üretici olan Malezya’daki hava değişimlerinin palm yağı fiyatlarını doğrudan etkileyeceğini belirten Ergezen, bu riskin soya ve ayçiçeği gibi diğer bitkisel yağlara da sıçrayabileceğini ifade etti.
Geçmiş verilere bakıldığında son 50 yıldaki her El Nino döneminde kakao üretiminin daraldığına dikkat çeken uzman, bu güçlü dalganın kakao fiyatlarına yönelik artış etkisinin 2027 yılında daha net hissedileceğini öngörüyor. Ayrıca, Hindistan ve Pakistan’daki muson gecikmeleri ile aşırı sıcakların pamukta böceklenmeye yol açabileceği, bunun da pamuk piyasasını dalgalandıracağı uyarısında bulunuluyor.
PİRİNÇ FİYATLARI SALLANTIDA, SOYA FASULYESİNDE REKOLTE ARTIŞI
Dünyanın önde gelen pirinç üreticileri Tayland ve Vietnam’da yağışların zayıflayacak olması, pirinç fiyatlarında yukarı yönlü dalgalanmaları tetikleyebilir. Ancak El Nino her ürün için sadece olumsuz sonuçlar doğurmuyor. Amerika ve Arjantin gibi bölgelerde artacak yağışlar sayesinde soya fasulyesi üretiminde ciddi bir rekolte artışı yaşanması bekleniyor.
MÜSABAKANIN ÖNCÜ SİNYALİ: HAZİRAN VE EYLÜL MUSONLARI
Uzman Zafer Ergezen, tarım emtialarında risklerin yukarı yönlü olduğunun unutulmaması gerektiğini belirterek, önümüzdeki döneme dair en kritik dönemeç altını çizdi:
"Bizim için en önemli gösterge, haziran ve eylül ayları arasındaki muson dönemi olacak. Hindistan’daki yağışların durumu pamuk, şeker, pirinç ve palm yağı gibi hayati ürünlerin kaderini belirleyecek. Eğer normal bir muson dönemi yaşanırsa riskler azalır; ancak zayıf bir muson dönemi görürsek bu bize önümüzdeki süreçte El Nino etkisinin çok daha güçlü ve yıkıcı olacağını gösteren en büyük öncü sinyal olacaktır."
