Dünyanın gözü, 8,5 yıl aradan sonra lider düzeyinde gerçekleşen tarihi ziyarete kilitlendi. ABD Başkanı Donald Trump, siyasi kurmayları ve Amerikan ekonomisine yön veren dev şirketlerin CEO'larından oluşan geniş bir heyetle Çin'in başkenti Pekin'e ulaştı.
Orta Doğu’da tırmanan savaşın kırılgan bir ateşkes sürecinde olduğu kritik bir dönemde yapılan bu ziyaret, Washington-Pekin hattındaki stratejik rekabetin geleceğini tayin edecek. Joe Biden döneminde hiçbir lider ziyareti yapılmayan Çin topraklarına, ABD’den son üst düzey ziyaret yine Trump’ın ilk döneminde, 2017 yılında gerçekleşmişti.
SİLİKON VADİSİ VE KABİNE TAM KADRO
Trump’ın Pekin heyeti, hem siyasi hem de ekonomik açıdan adeta bir gövde gösterisi niteliği taşıyor.
- Siyasi kurmaylar: Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Beyaz Saray Müsteşarı Stephen Miller heyetin ana omurgasını oluşturuyor.
- Ekonomi yönetimi: Güney Kore'deki kritik ticaret müzakerelerini tamamlayan Hazine Bakanı Scott Bessent da Seul'den doğrudan Pekin'e geçerek heyete dahil oldu.
- İş dünyası heyeti: 17 dev Amerikan şirketinin temsil edildiği delegasyonda Tesla'nın patronu Elon Musk, Apple CEO'su Tim Cook ve Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang gibi teknoloji dünyasına yön veren isimler yer alıyor.
- Aileden destek: Melania Trump’ın katılmadığı bu tarihi ziyarette, Trump’a oğlu Eric Trump ve gelini Lara Trump eşlik ediyor.
KRİTİK RANDEVU YARIN
Pekin’deki ilk gününü istirahat ederek geçirecek Trump için yarın sabah tarihi Tienanmın Meydanı’nda resmi devlet töreni düzenlenecek.
Trump, törenin hemen ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile hem ikili hem de heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Öğleden sonra Gök Tapınağı’nı ziyaret edecek olan Trump, akşam ise onuruna verilecek resmi akşam yemeğinde Çinli yetkililerle bir araya gelecek.
Ziyaretin son günü olan 15 Mayıs sabahında iki lider baş başa bir çay buluşması yapacak ve çalışma yemeğinin ardından Trump ülkeden ayrılacak.
MASADAKI İKİ DEV KRİZ
Aslında daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihleri arasında yapılması planlanan bu ziyaret, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve sonrasındaki misillemeler nedeniyle ertelenmişti. Trump’ın öncelikli olarak bu krize odaklanması sebebiyle sarkan ziyarette, Orta Doğu’daki kırılgan ateşkes süreci en sıcak gündem maddesi olacak.
İki liderin, küresel enerji koridoru olan Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini ve ticaret hatlarının sürdürülebilirliğini detaylıca ele alması bekleniyor.
GEÇİCİ MUTABAKAT
İki ülke arasındaki ilişkiler, Trump’ın ikinci döneminde karşılıklı gümrük vergileri, teknoloji ambargoları ve Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kısıtlamalarıyla kopma noktasına gelmişti. Cenevre, Londra, Stockholm, Madrid ve Kuala Lumpur’da yapılan 5 turluk zorlu müzakerelerin ardından, gerilim 90 günlük periyotlarla iki kez askıya alınmıştı. Krizdeki asıl yumuşama, iki liderin 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde yaptığı görüşmeyle başlamıştı.
Busan Geçici Mutabakatı uyarınca:
- Karşılıklı uygulanan yüzde 24 oranındaki ek tarifeler 10 Kasım 2025’ten itibaren 1 yıl süreyle ertelendi.
- Çin, yasa dışı ilaç üretiminde kullanılan fentanil maddesinin ihracatını kontrol altına almayı taahhüt etti.
- ABD ise buna karşılık Çin’e uyguladığı yüzde 20’lik ek gümrük vergisini yüzde 10’a düşürdü.
Bugün Seul'de yapılan son teknik hazırlık toplantılarının ardından, Trump ve Şi Cinping'in bu geçici mutabakatı kalıcı bir ticaret barışına dönüştürüp dönüştüremeyeceği bu 3 günlük zirvenin sonunda netleşecek.
