Kronik böbrek yetersizliği, böbrekte, nedenine bakılmaksızın 3 aydan daha fazla süren fonksiyon kaybı şeklinde tanımlanıyor. Türkiye’de her 20 yetişkinden biri kronik böbrek hastası. Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere oranla daha fazla olan bu hastalığa yakalanma riski, ileri yaşlarla yaşla birlikte artıyor. Özellikle sigara kullanımı, diyabet ve yüksek tansiyon, böbrek taşının olması ve aile öyküsü gibi risk faktörlerine bağlı olarak gelişebilen kronik böbrek hastalığı, erken evrelerinde çok fazla belirti vermiyor ve bu nedenle sinsi bir hastalık olarak tanımlanıyor. Böbrek hastalığının belirtileri arasında sık idrara çıkma, idrarda kan, köpüklü idrar, ayakta ve ayak bileklerinde şişlik, yorgunluk ve uykusuzluk geliyor. Memorial Ankara Hastanesi Nefroloji Bölümü’nden Prof. Dr. İhsan Ergün, ihmal edildiğinde böbrek kaybına kadar gidebilecek olan kronik böbrek yetmezliği hastalığı ve dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi. 

Böbrek hastası olduğunun farkında değiller

Sessiz ve derinden ilerleyen, son evrelere kadar neredeyse hiç belirti vermeyen ya da belirtileri başka hastalıklarla karıştırılan kronik böbrek yetmezliği tedavi edilmezse hastalar için diyalize ve böbrek nakline kadar uzanan ciddi bir tablo ortaya çıkabilir. Çoğu yetişkin, böbrek hastası olduğunu bilmeden hayatına devam ederken, bu sinsi hastalık her geçen gün biraz daha ilerlemektedir. Bu tür bir durumda kalmamak için 60 yaş üstü kişilerin, ailesinde böbrek yetmezliği öyküsü olanların, tansiyon ve şeker hastalarının mutlaka yıllık kontrollerini yaptırmaları tavsiye edilmektedir.  

Bu belirtiler varsa mutlaka uzmana başvurun 

Hastalığın kesin tanısı tıbbi tetkiklerde konulsa da kişide kronik böbrek yetmezliğini düşündürecek bazı belirtilerden söz edilebilir:

Sık idrara çıkma: Her zamankinden daha sık ve özellikle geceleri idrara çıkma

Kanlı ve köpüklü idrar: İdrarda kan görülmesi ya da çırpılmış yumurta benzeri köpüklü idrar

Ayak ve ayak bileklerinde şişlik: Böbrek işlevlerinin azalması ve sodyum tutulumunun artması nedeniyle ayak ve ayak bileklerinde şişme

Güneşe maruz kalmak kırışıklığa neden olabilir Güneşe maruz kalmak kırışıklığa neden olabilir

Yorgunluk ve uykusuzluk: Böbrek işlevlerinin azalmasına bağlı olarak kandaki kirliliğin artmasıyla ortaya çıkan halsizlik, yorgun hissetme ve uyuyamama

Cilt kuruluğu ve kaşıntı

İştahsızlık

Kas krampları 

Böbreklerde oluşan hasar düzeltilemiyor ancak hastalık yavaşlatılabiliyor 

Tedavinin ilk aşaması proteinden ve tuzdan kısıtlı diyete uyulması ile başlamaktadır. Böbreklere binen yükü azaltmak  ve böbrek hasarını önlemek için düşük proteinli ve az tuzlu beslenmenin çok etkili olduğu bilinmektedir. Diyabetik hastada hedef  kan şekeri düzeylerine ulaşılması, hipertansif hastada ise etkin kan basıncı kontrolü sağlanması tedavideki temel ilkeler olarak öne çıkmaktadır. Tüm bunlarla birlikte sağlık kontrollerini aksatmamak ve uzman hekimin tavsiyelerine uymak da hastalığın bir sonraki evreye geçişini yavaşlatabilmekte hatta bazen durdurmaktadır. Ayrıca sürekli gözetim altında olmak kronik böbrek hastalığı evreleri ilerledikçe gelişen anemi (kansızlık), kemik mineral metabolizma bozuklukları, dislipidemi ve kardiyovasküler hastalıkların da erken tanı ve tedavisine olanak sağlamaktadır. 

Kaynak: HABER MERKEZİ