Siyasette tansiyon yeniden yükselirken, “ara seçim” tartışması gündemin merkezine oturdu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in bu yöndeki çıkışı sonrası, sürecin hukuki zemini ve uygulanabilirliği merak konusu oldu.
Özgür Özel, yaptığı açıklamada sandığı yeniden milletin önüne getirmek istediklerini belirterek ara seçim için harekete geçeceklerini söyledi. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşeceğini de duyuran Özel’in bu çıkışı, siyasi kulisleri hareketlendirdi.
ANAYASA NE DİYOR?
Anayasa’nın 78. maddesine göre ara seçim yapılabilmesi için bazı şartların oluşması gerekiyor. Buna göre:
- Ara seçim, her yasama döneminde yalnızca bir kez yapılabilir
- Genel seçimden itibaren 30 ay geçmeden ara seçim yapılamaz
- Genel seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamaz
Ancak kritik bir istisna bulunuyor:
- TBMM’de boşalan milletvekili sayısı toplamın yüzde 5’ine (30 vekil) ulaşırsa, 3 ay içinde ara seçim yapılması gerekiyor
KAÇ MİLLETVEKİLİ İSTİFA ETMELİ?
Mevcut durumda TBMM’deki milletvekili sayısı 600’den 592’ye düşmüş durumda.
Bu tabloya göre ara seçim için gerekli olan 30 boş sandalye şartının sağlanabilmesi adına 22 milletvekilinin daha istifa etmesi gerekiyor.
İSTİFA SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Bir milletvekilinin istifası doğrudan geçerli sayılmıyor. Süreç şu şekilde ilerliyor:
- İstifa dilekçesi TBMM Başkanlığı’na sunuluyor
- Başkanlık Divanı imzanın geçerliliğini inceliyor
- Genel Kurul’da oylanıyor
- Salt çoğunlukla kabul edilirse vekillik düşüyor
Meclis aritmetiği dikkate alındığında, ara seçim kararının alınabilmesi için AK Parti’nin desteği kritik.
Tüm vekillerin katıldığı bir oylamada salt çoğunluk için en az 297 oy gerekiyor. CHP’nin mevcut sandalye sayısıyla bu eşiğe tek başına ulaşması mümkün görünmüyor.
ARA SEÇİM OLURSA KİMLER OY KULLANACAK?
Ara seçim kararı alınması halinde seçim sadece boşalan sandalyelerin bulunduğu seçim bölgelerinde yapılacak.
Yani Türkiye genelinde değil, sadece ilgili illerdeki seçmenler sandık başına gidecek.
