Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete'de yayımlandı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının tesis edilmesi ve tüketici memnuniyetinin artırılması amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğü belirtildi. Yönetmelikle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin kurumsal yapıya kavuşturulduğu, işletmeler ile kiralamaya konu taşıtlara ilişkin önemli standart ve kuralların getirildiği bildirildi.
Yönetmeliğin tüketiciler tarafından gerçekleştirilen kiralamaları düzenlediği kaydedilen açıklamada, tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamalarının kapsam dışında tutulduğu ifade edildi.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU HALE GELİYOR
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi almasının zorunlu hale getirildiği belirtildi.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefiyetinin bulunması ve iş yerinin ikamet veya yönetmelikte belirtilenler dışındaki mesleki ya da ticari faaliyetler amacıyla kullanılmaması gerekecek.
İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getirilecek.
Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
6 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR KİRALANAMAYACAK
Tüketici güvenliğinin ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla kiralamaya konu taşıtların nitelikleri de belirlendi.
Buna göre, klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. 180 bin kilometrenin üzerinde olan taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerinde olan elektrikli araçlar da kiralanamayacak.
Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiraya verilmesi yasaklanacak.
FİLO ŞARTLARI GETİRİLİYOR
Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler ise en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere en az 5 araca sahip olacak.
Ayrıca bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, birinin Türkiye'de üretilmesi koşuluyla en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurması zorunlu olacak.
Düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR GETİRİLİYOR
Yönetmelikle tüketicilerin kiralama süreçlerinde karşılaşabileceği mağduriyetlerin önlenmesine yönelik düzenlemeler de yapıldı.
Buna göre alınabilecek depozito, 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli ile sınırlandırılacak.
Taşıtın tüketici tarafından iade edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozitonun iade edilmesi zorunlu hale getirilecek.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalması kaydıyla tüketiciye rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve kesinti yapılmaksızın rezervasyonda değişiklik yapma veya rezervasyonu iptal etme hakkı tanınacak.
OLAĞAN AŞINMA İÇİN ÜCRET ALINAMAYACAK
Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek. Bu gerekçelerle depozitodan da kesinti yapılamayacak.
İşletmeler tarafından mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı hallerde kış lastiği sağlanması zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya şarta bağlanması yasaklanacak.
İşletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar hariç olmak üzere, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmaksızın değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
İNTERNET ÜZERİNDEN KİRALAMALARA DA DENETİM
Kiralama işletmelerine, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabilmesini sağlayacak sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirilecek.
Aracı ve ilan platformları da düzenleme kapsamına alınacak. Söz konusu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunmaları yasaklanacak.
Kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadıklarının kontrol edilmesi zorunlu hale gelecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.
YÖNETMELİK 1 OCAK 2027'DE YÜRÜRLÜKTE
Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmesi ve gerekli sistem altyapısının oluşturulabilmesi amacıyla yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre tanınacak.
Aracı ve ilan platformları için de uyum süreci öngörülüyor. Bu platformlar ile kiralama işletmeleri arasında yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış sözleşmelerin 1 Temmuz 2027'ye kadar düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
TÜKETİCİ HAKLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ HEDEFLENİYOR
Yönetmelikle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması amaçlanıyor.
Düzenlemeyle sözleşme koşullarının netleştirilmesi, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor.
Ayrıca kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçilerek sektörde adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamının tesis edilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
