ABD ile İran arasında varılan ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını, ateşkesin sürmesini ve nükleer müzakerelerin devamını öngören çerçeve anlaşma, Beyaz Saray'da beklenmedik bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Axios'un yayımladığı bilgilerde, CIA Direktörü John Ratcliffe'in İran'ın nükleer programına ilişkin verdiği sözlerin güvenilirliği konusunda Başkan Donald Trump'a çekincelerini ilettiği öne sürüldü. Aynı süreçte Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Savunma Bakanı Pete Hegseth'in de anlaşmanın bazı maddelerine karşı mesafeli durduğu iddia edildi.
NÜKLEER DOSYASI MASAYI KARIŞTIRDI
Washington kulislerinde konuşulanlara göre, İranlı yetkililerin kapalı görüşmelerde yaptığı değerlendirmeler ile müzakere masasında sunduğu taahhütler arasında uyumsuzluk bulunduğuna ilişkin istihbarat raporları hazırlandı.
Buna karşılık Başkan Yardımcısı JD Vance ile Trump'ın yakın çevresindeki isimlerden Jared Kushner ve Steve Witkoff, anlaşmanın en güçlü savunucuları arasında yer aldı.
İran cephesinde ise sürecin iki aşamalı ilerleyeceği mesajı verildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ilk aşamada savaşın sona ermesi, Hürmüz Boğazı'nın durumu, dondurulan İran fonlarının serbest bırakılması ve yeniden inşa çalışmalarının ele alındığını söyledi. Arakçi, ikinci aşamada ise nükleer program ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik görüşmelerin yürütüleceğini belirtti.
300 MİLYAR DOLARLIK FONDA BÜYÜK ÇATLAK
Müzakerelerin en dikkat çeken başlıklarından biri de İran için planlanan 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonu oldu.
ABD yönetimi, bu kaynağın devreye girmesini İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldırması ve nükleer faaliyetlerini sınırlandırması şartına bağladı. Böylece fonun aşamalı ve performansa dayalı şekilde kullanılması hedefleniyor.
Amerikan yönetimindeki bazı isimler, önümüzdeki birkaç haftanın belirleyici olacağını savunurken, İsrail ve anlaşmaya karşı çıkan çevreler ise İran'ın bu süreçte zaman kazandığını ileri sürüyor.
TRUMP CEPHESİ GERİ ADIM ATMADI
Beyaz Saray'dan yapılan değerlendirmelerde ise Trump'ın tüm görüşleri dinlediği ancak nihai kararın kendisine ait olduğu vurgulandı.
Yönetim kaynakları, mutabakatın İran'ın nükleer silaha ulaşmasını engelleyecek çerçeveyi oluşturduğunu ve ABD'nin uzun süredir savunduğu temel şartları koruduğunu savunuyor.
Financial Times'ta yer alan bilgilere göre ise anlaşmanın kalıcı hale gelmesi durumunda İran'ın yeniden inşası için oluşturulacak fonun devletler yerine uluslararası özel şirketler tarafından finanse edilmesi planlanıyor.
Tarafların önümüzdeki 60 gün içinde daha kapsamlı bir nükleer anlaşma üzerinde çalışması beklenirken, Washington ile Tahran arasındaki yeni dönemin nasıl şekilleneceği merak konusu olmaya devam ediyor.
