BM raportörleri, ABD'nin Karayip Denizi ve Pasifik Okyanusu'nda düzenlediği hava saldırılarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Raportörler, son bir yılda saldırılarda en az 223 kişinin hayatını kaybettiğini belirterek operasyonların durdurulmasını istedi.
“YASA DIŞI CİNAYETLERE SON VERİLMELİ”
Açıklamada, ABD'nin gerçekleştirdiği saldırıların yaşam hakkına saygı gösterme yükümlülüğünü ciddi şekilde ihlal ettiği belirtildi. Raportörler, hükümetlerin denizde suç işlediği öne sürülen kişileri yargısız şekilde öldürmesine uluslararası hukukun izin vermediğini vurguladı.
“UYUŞTURUCU KAÇAKÇILIĞI SAVAŞ DEĞİL”
ABD'nin saldırıları meşru müdafaa kapsamında değerlendirmesine karşı çıkan raportörler, uyuşturucu kartelleri ve çetelerinin ABD'ye karşı silahlı saldırı düzenlemediğine dikkat çekti. Açıklamada, uyuşturucu kaçakçılığının savaş değil, uluslararası insan hakları hukuku kapsamında bir kolluk meselesi olduğu ifade edildi.
68 GEMİ HEDEF ALINDI İDDİASI
BM raportörleri, ABD ordusunun 2 Eylül 2025'ten bu yana uluslararası sularda en az 68 gemiye saldırdığını bildirdi. Açıklamada, saldırıların çoğunda gemide bulunan kişilerin öldürüldüğü, bazı olaylarda ise kişilerin kaybolduğu belirtildi.
“İDDİA EDİLEN KAÇAKÇILAR SAVAŞÇI DEĞİL”
Raportörler, ABD'nin gemileri uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları gerekçesiyle hedef aldığını ancak bunun askeri saldırılar için hukuki dayanak oluşturmadığını savundu. Açıklamada, iddia edilen uyuşturucu kaçakçılarının savaşçı olmadığı ve bu kişilerin öldürülmesinin yargısız ve hukuka aykırı olduğu belirtildi.
ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
Açıklamada, uluslararası deniz hukukunun askeri müdahale yerine kolluk kuvvetlerinin müdahalesini öngördüğü kaydedildi. Uyuşturucuyla mücadele veya terörle mücadele kapsamında gemilerin ve mürettebatın askeri olarak hedef alınmasını sağlayacak bir hukuki dayanak bulunmadığı ifade edildi.
“DENİZ GÜVENLİĞİNE KARŞI SUÇ OLABİLİR”
BM raportörleri, saldırıların deniz güvenliğine karşı suç teşkil edebileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, saldırıların diğer ülkelerin soruşturma ve kovuşturma yetkisine girmesine de yol açabileceği belirtildi.
BM ÖZEL RAPORTÖRLERİ KİMDİR?
BM özel raportörleri, İnsan Hakları Konseyi'nin özel mekanizmaları kapsamında görev yapan bağımsız uzmanlardan oluşuyor. Belirli ülkelerdeki insan hakları durumlarını veya dünya genelindeki tematik sorunları inceleyen raportörler, bağımsız şekilde bilgi toplama ve izleme çalışmaları yürütüyor.
