İstanbul’da sel tehlikesine ilişkin kapsamlı bir analiz yapıldı. İstanbul Teknik Üniversitesi ile Afet Koordinasyon Merkezi iş birliğinde yürütülen çalışmada, ilçelere göre sel riski ilk kez yapay zeka destekli bir modelle değerlendirildi. Araştırmada tehlike, maruziyet ve kırılganlık gibi kriterler birlikte ele alındı.

Çalışmanın yürütücüsü olan İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü’nden Doç. Dr. Ömer Ekmekcioğlu, elde edilen verilerle ilgili önemli bilgiler paylaştı.

AVRUPA YAKASI DAHA RİSKLİ ÇIKTI!

Araştırmaya göre Avrupa Yakası’nda sel riski genel olarak daha yüksek. Silivri, Çatalca ve Sarıyer’in bazı kesimleri ile Anadolu Yakası’nda Şile’nin görece daha düşük risk taşıdığı belirtildi. Ancak nüfus yoğunluğu ve yapılaşmanın fazla olduğu bölgelerde riskin belirgin şekilde arttığı vurgulandı.

Özellikle Esenler, Güngören, Bağcılar ve Fatih gibi yoğun nüfuslu ilçelerde sel tehlikesinin daha yüksek olduğu ifade edildi. Anadolu Yakası’nda ise Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir ve Kadıköy öne çıkan riskli ilçeler arasında yer aldı. Buna rağmen genel karşılaştırmada Avrupa Yakası’nın daha riskli olduğu belirtildi.

NÜFUS YOĞUNLUĞU YÜKSEK BÖLGELER TEHLİKEDE

Araştırmada İstanbul’un yüzölçümünün yaklaşık yüzde 10’unun yüksek, yüzde 10’unun orta, kalan yüzde 80’inin ise düşük ve çok düşük sel tehlikesi altında olduğu tespit edildi. Ancak yüksek riskli bu yüzde 10’luk alanın, kentin önemli bir nüfusunu barındırması dikkat çekti. Uzmanlara göre bu durum, sel riskini daha kritik hale getiriyor.

Ekmekcioğlu, modellemede topografya, eğim, drenaj sistemleri ile meteorolojik ve hidrolojik verilerin geçmiş sel olaylarıyla birlikte analiz edildiğini ve yapay zekanın yüzde 90-95 oranında doğruluk sağladığını belirtti.

RİSKİ AZALTMAK İÇİN NE YAPILABİLİR?

Uzmanlar, İstanbul gibi yoğun yapılaşmanın olduğu şehirlerde doğa temelli çözümlerin önemine dikkat çekiyor. Yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri ve geçirgen zeminler gibi uygulamaların yaygınlaştırılması öneriliyor.

Ayrıca çatı sistemlerinde yağmur suyunun depolanması ve akışın yavaşlatılması gibi yöntemlerin hem suyun yeniden kullanımı hem de ani su baskınlarının önlenmesi açısından kritik olduğu vurgulanıyor.

İLÇE İLÇE SEL RİSKİ VERİLERİ

İşte Ekmekcioğlu'nun aktarmış olduğu bilgilere göre, ilçelerin sel riski sıralaması ve risk puanları...

Sıralama İlçe Risk Puanı
1 Fatih 0,7750
2 Gaziosmanpaşa 0,7505
3 Bağcılar 0,7340
4 Güngören 0,7305
5 Beyoğlu 0,7211
6 Bahçelievler 0,7109
7 Bayrampaşa 0,7093
8 Zeytinburnu 0,6812
9 Esenler 0,6616
10 Kağıthane 0,6516
11 Şişli 0,6392
12 Esenyurt 0,6142
13 Küçükçekmece 0,5816
14 Kadıköy 0,5615
15 Ataşehir 0,5366
16 Ümraniye 0,5339
17 Üsküdar 0,5297
18 Bakırköy 0,4818
19 Sultanbeyli 0,4576
20 Sultangazi 0,4542
21 Kartal 0,4478
22 Beşiktaş 0,4301
23 Avcılar 0,4090
24 Beylikdüzü 0,3983
25 Sancaktepe 0,3941
26 Maltepe 0,3803
27 Pendik 0,2895
28 Başakşehir 0,2880
29 Arnavutköy 0,2877
30 Tuzla 0,2865
31 Büyükçekmece 0,2821
32 Eyüpsultan 0,2685
33 Çatalca 0,2371
34 Beykoz 0,2338
35 Çekmeköy 0,2212
36 Sarıyer 0,1880
37 Silivri 0,1831
38 Şile 0,1377
39 Adalar 0,1376

Muhabir: ERHAN ALVEROĞLU