İstanbul ve çevre illerin korkulu rüyası olan Marmara depremi için bilim dünyasından farklı sesler yükselmeye devam ediyor. Fay hatlarının durumu, enerji birikimi ve kırılma noktaları üzerine yapılan araştırmalar, risk haritasını netleştirmeyi amaçlıyor. Vatandaşlar "büyük deprem ne zaman" sorusuna yanıt ararken, jeolojik yapıya odaklanan son analiz, Marmara'nın altındaki karmaşık sistemi gözler önüne serdi.
İşte Prof. Dr. Osman Bektaş'ın analizinden öne çıkan detaylar...
SICAK MANTO KABUĞU İNCELTİYOR
Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede Marmara Denizi'nin oluşum sürecine dikkat çekti. Yerin derinliklerindeki sıcak mantonun yukarı doğru hareketlendiğini belirten Bektaş, bu durumun üstteki yer kabuğunu ısıtarak gerdiğini ve incelttiğini ifade etti.
Bugünkü Marmara'nın jeolojik yapısı işte bu ısınma ve gerilme süreciyle şekillenmiş durumda. Bu yapısal özellik, depremlerin davranış biçimini doğrudan etkiliyor.
SOĞUK KABUKTA 7, SICAK KABUKTA 6 BÜYÜKLÜĞÜ
Uzman isim tarafından yapılan analizin en çarpıcı kısmı ise kabuk yapısı ile deprem büyüklüğü arasındaki ilişki. Bektaş, soğuk ve kalın bir kabuk yapısına sahip bölgelerin 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeli taşıdığını vurguladı. Marmara'nın doğusundaki İzmit ve batısındaki Şarköy, bu "soğuk ve kırılgan" yapıya örnek gösterildi.
Ancak denizin orta bölümlerine gelindiğinde senaryo değişiyor. Bektaş, merkeze doğru kabuğun daha sıcak ve ince olduğunu, bu bölgelerde depremlerin genellikle 6 büyüklüğü civarında ve daha sığ gerçekleştiğini belirtti.
"CREEP" HAREKETİ BARİYER GÖREVİ GÖRÜYOR
Sıcak ve ince kabuğun olduğu bölgelerde bir başka mekanizma daha devreye giriyor. Akışkanlar açısından zengin olan bu çukurların fay hattında "creep" adı verilen bir sürünme hareketine neden olduğu kaydedildi.
DOĞAL BİR İŞLEV GÖRÜYOR DEDİ
Prof. Dr. Bektaş, bu sürünme hareketinin deprem kırığını durduran doğal bir bariyer işlevi gördüğünü dile getirdi. Yani jeolojik yapı, bazı bölgelerde fayın enerjisini frenleyen bir unsur olarak çalışıyor.
