Antarktika’da keşfedilen ve araştırmacılar tarafından “The Thing” (Şey) olarak adlandırılan devasa fosil yumurta, Kretase dönemine ait büyük canlıların üreme biçimleri hakkında yeni sorular gündeme getirdi. Yaklaşık 68 milyon yıl öncesine tarihlenen yumurtanın hangi türe ait olduğu hâlâ net değil. Ancak özellikleri, özellikle deniz sürüngenlerinde yaygın olduğu düşünülen “canlı doğum” kavramına istisna oluşturabilecek nitelikte.
BOYUT VE YAPISIYLA ALIŞILMADIK
“The Thing”, şimdiye kadar Kretase döneminden bilinen yumurtalara kıyasla hem boyut hem de kabuk yapısı bakımından dikkat çekiyor. 2020’de Madagaskar’da bulunan fil kuşu yumurtasının bilinen en büyük yumurta olduğu hatırlatılırken, “The Thing” bu yumurtadan biraz daha küçük olmasına rağmen, kuş olmayan dinozor yumurtalarından yaklaşık üçte bir daha büyük. Mevcut ölçüler, yumurtayı bırakan canlının çok büyük olduğunu düşündürüyor.
DİNOZOR MU, DEĞİL Mİ?
Texas Üniversitesi’nden Doktor Lucas Legendre, yumurtayı incelediklerinde “büyük bir dinozor boyutlarında” bir canlıya ait izlenimi verdiğini belirtti. Ancak kabuk yapısı tipik dinozor yumurtalarına uymuyor. Legendre’a göre yapısı açısından yumurta, kertenkele ve yılan yumurtalarına daha yakın; ancak bu kez söz konusu olan onların “dev bir akrabası”. Fosil yumurta tür adı olarak Antarcticoolithus bradyi verildi, fakat bu ad yumurtayı bırakan canlı grubunu tek başına belirlemeye yetmiyor.
İNCE KABUK VE YUMUŞAK YAPI
Büyük kuş yumurtalarında kabuk genellikle kalın olurken, “The Thing” ince bir kabuğa sahip. Yumurta kısmen çökmüş ve kendi üzerine kıvrılmış şekilde bulunuyor. Araştırmacılar bu durumun, yumurtanın sert kireçli bir katmana sahip olmadığını ve yumuşak kabuklu olabileceğini gösterdiğini söylüyor. Kabukta gözeneklerin belirgin olmaması da dikkat çeken ayrıntılar arasında.
DEV BİR DENİZ SÜRÜNGENİ İHTİMALİ
İlk değerlendirmelere göre yumurta, en az 7 metre uzunluğunda bir deniz sürüngenine ait olabilir. Ancak Mosazorlar ve plesiozorlar gibi büyük Kretase deniz sürüngenlerinin çoğunda canlı doğum olasılığı tartışıldığı için, bu boyutta bir yumurtanın varlığı şaşırtıcı. Araştırmacılar, Antarcticoolithus bradyi’nin farklı bir üreme stratejisi izlemiş olabileceğini vurguluyor.
MOSAZOR İHTİMALİ GÜÇLÜ AMA KESİN DEĞİL
Antarcticoolithus bradyi için en olası aday olarak mosazorlar öne çıkıyor; ancak kesin bilgi henüz yok. Seymour Adası’nda hem yetişkin hem yavru mosazor iskeletleri ile plesiozorlara ait kalıntılar bulunuyor. Doktor Legendre, adanın sığ ve korunaklı sularının genç bireylerin büyümesi için uygun bir alan olabileceğini ifade ediyor.
KEŞFİN TARİHÇESİ
“The Thing” ilk kez 2011’de bulundu. 28×18 santimetrelik fosil, ragbi topunu andırıyordu ve ilk başta ne olduğu anlaşılamadı. 2018’de Texas Üniversitesi’nden Prof. Julia Clarke’ın incelemesi, bunun bir yumurta olabileceğini ortaya koydu ve daha sonra doğrulandı.
BİLİMSEL ETKİSİ
Bugün hâlâ yumurtayı bırakan tür kesin olarak bilinmiyor. Araştırmacılar, Antarcticoolithus bradyi’nin özelliklerinin erken dinozor yumurtalarının kabuk yapısı tartışmalarında karşılaştırma noktası olarak kullanıldığını belirtiyor. Bu keşif, Antarktika’da yaşamış büyük canlıların üreme stratejilerine dair önemli bir ipucu niteliği taşıyor.
