ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslar yeni bir aşamaya geçti. Taraflar arasında hazırlanan 14 maddelik mutabakat zaptı liderlerin elektronik imzasıyla resmiyet kazanırken, anlaşmanın ayrıntıları da netleşmeye başladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmayı Fransa'daki G7 Zirvesi sırasında imzaladığı belirtilirken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, metnin elektronik ortamda hazırlandığını ve İsviçre'de ayrıca bir imza töreni düzenlenmeyeceğini açıkladı.
ANLAŞMANIN 14 MADDESİ TEK TEK ORTAYA ÇIKTI
1- ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak sona erdiğini kabul edecek.
2- Taraflar birbirlerine karşı savaş başlatmama ve güç kullanmama taahhüdü verecek.
3- İki ülke birbirinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterecek.
4- Nihai anlaşmanın en fazla 60 gün içinde tamamlanması hedeflenecek.
5- ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak.
6- ABD'nin İran sınırlarına yakın bölgelerdeki askeri unsurları çekilecek.
7- İran, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin yeniden başlaması için gerekli adımları atacak.
8- Ticari gemi geçişlerinin 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere dönmesi amaçlanacak.
9- ABD ve bölgesel ortakları, İran'ın yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık ekonomik paket hazırlayacak.
10- İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması için takvim oluşturulacak.
11- İran, nükleer silah üretmeyeceği yönündeki taahhüdünü sürdürecek.
12- Nihai anlaşmaya kadar İran nükleer faaliyetlerini genişletmeyecek, ABD de yeni yaptırım uygulamayacak.
13- İran'a ait dondurulmuş varlıkların aşamalı olarak serbest bırakılması planlanacak.
14- Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla uluslararası güvence altına alınacak.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIMLAR DİKKAT ÇEKTİ
Mutabakatın en dikkat çeken başlıkları arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari geçişlere açılması, İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması ve ülkenin yeniden inşası için hazırlanacak 300 milyar dolarlık ekonomik paket yer aldı.
Anlaşma kapsamında ayrıca İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve iki ülke arasında kurulacak ortak denetim mekanizmasıyla sürecin takip edilmesi öngörülüyor.
BM GÜVENLİK KONSEYİ DEVREYE GİRECEK
Tarafların üzerinde uzlaştığı metne göre nihai anlaşma daha sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla uluslararası güvenceye kavuşturulacak. Böylece mutabakatın uygulanması ve denetlenmesi için hukuki bir çerçeve oluşturulacak.
