Türkiye’de düşen doğurganlık oranları ve hızla yükselen yaş ortalaması, sosyal güvenlik sisteminin geleceğine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Nüfusun yaşlanmasına rağmen sistemde köklü adımların atılmaması, uzmanlara göre ilerleyen yıllarda büyük bir krizin habercisi. SGK eski Başmüfettişi İsa Karakaş, mevcut emeklilik düzenindeki tıkanıklıklara dikkat çekerek, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamındaki reformların hayati önem taşıdığını vurguladı.
OVP’DE ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLAR
Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için hazırlanan OVP’de, radikal değişiklikler öngörülüyor. İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre; kayıt dışı istihdamla etkin mücadele, prim tabanının genişletilmesi ve SGK’nın gelir yapısının güçlendirilmesi programın omurgasını oluşturuyor. Ayrıca, yeni nesil esnek çalışma modellerine uyum sağlanması ve yaşlanan nüfusun sağlık harcamaları üzerindeki yükünün dengelenmesi, öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
“PRİM ÖDEDİKÇE MAAŞ GERİLEYEBİLİYOR”
Mevcut sistemdeki en büyük yapısal çelişkiye parmak basan Karakaş, sigortalıların daha uzun süre çalışıp daha fazla prim ödemelerine rağmen, bağlanacak maaşlarının artmak yerine yerinde saydığına veya gerilediğine dikkat çekti. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde bu durumun daha belirginleştiğini belirten Karakaş, sistemin mevcut haliyle çalışanı teşvik etmekten uzak olduğunu ve bu durumun kayıt dışı istihdamı tetiklediğini ifade etti.
SİSTEMDE HANGİ ADIMLAR GÜNDEMDE?
Sosyal güvenlik yapısının uzun vadeli sağlığı için kurumun bilişim altyapısının güçlendirilmesi ve prim tahsilat süreçlerinin modernize edilmesi gerektiğini belirten Karakaş, reform ihtiyacının altını çizdi. İstihdam teşviklerinin sadeleştirilmesi ve verimsiz uygulamaların sonlandırılması gerektiğini savunan uzman isim, SGK’nın mali disiplini için kapsamın genişletilmesinin şart olduğunu dile getirdi.
“ÇOK ÇALIŞAN DAHA FAZLA MAAŞ ALMALI”
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, Emeklilik sistemindeki memnuniyetsizliğin temelinde maaş bağlama oranlarındaki geçmiş değişikliklerin yattığını belirten Karakaş, sistemin mantığının "ödüllendirme" üzerine kurulu olması gerektiğini söyledi. Karakaş’a göre; daha fazla çalışan ve yüksek prim ödeyen sigortalının emeklilikte daha yüksek gelir elde edeceği adil bir yapı, hem kurumun mali yapısını düzeltecek hem de çalışanların sisteme olan güvenini yeniden tesis edecek.
