Evliliğin neden bazı çiftlerde uzun yıllar güçlü kaldığı, bazılarında ise zamanla yıprandığı sorusu psikoloji dünyasının temel araştırma alanlarından biri olmayı sürdürüyor. Son yıllarda yapılan geniş ölçekli çalışmalar, evlilik doyumunun tek bir nedene indirgenemeyeceğini ancak bazı ortak göstergelerin öne çıktığını ortaya koyuyor.
Psikologlara göre evlilikte uyumu yalnızca maddi koşullar ya da yaşam standartları üzerinden açıklamak yetersiz kalıyor. Duygusal bağın niteliği, partnerlerin birbirine yaklaşımı ve ilişki içinde temas hâlinde kalabilme becerisi, evlilik memnuniyetinde belirleyici rol oynuyor.
ASIL SORUNLAR NELER?
Bu çerçevede Psychology Today için değerlendirmelerde bulunan psikolog Laurence T. White, evlilik doyumunun yalnızca olumlu göstergelerle değil, risk işaretleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguluyor. Sürekli kaygı hali, terk edilme korkusu, maddi baskılar, kronik sağlık sorunları ve yoğun aile sorumluluklarının, uyum düzeyi daha düşük evliliklerde daha sık görüldüğü belirtiliyor.
65 ÜLKEDE YAPILAN GENİŞ KAPSAMLI ARAŞTIRMA
Uzun yıllar boyunca evlilik araştırmalarının büyük bölümü Batı ülkeleriyle sınırlı kaldı. Bu durum, elde edilen bulguların kültürler arası geçerliliği konusunda soru işaretleri doğurdu. Bu boşluğu gidermek amacıyla Alman araştırmacı Ina Grau ve ekibi, altı kıtada yer alan 65 ülkeden 15 binden fazla evli bireyin verilerini analiz etti.
Katılımcılar; kişilik özellikleri, bağlanma stilleri, stres düzeyleri, saldırganlık eğilimleri ve evlilik tatmini başlıklarında kapsamlı değerlendirmeler yaptı. Ortaya çıkan sonuçlar, evlilikle ilgili yaygın kabulleri ciddi biçimde sorgulattı.
MUTLULUĞU SANILDIĞI GİBİ EĞİTİM YA DA GELİR BELİRLEMİYOR
Araştırmaya göre eğitim seviyesi, çocuk sayısı ya da düşük nevrotiklik gibi faktörlerin evlilik kalitesi üzerindeki etkisi düşünüldüğü kadar güçlü değil. Buna karşılık sorumluluk duygusu ve düşük saldırganlık düzeyi, evlilik doyumunu belirleyen en güçlü unsurlar arasında öne çıkıyor.
MUTSUZ EVLİLİĞİN ÜÇ ORTAK GÖSTERGESİ
Çalışmada, kültür farkı gözetmeksizin mutsuz evliliklerde tekrar eden üç temel işaret net biçimde belirlendi: Partneri düzenli olarak görmezden gelmek, ayrılık ihtimalini sık sık gündeme getirmek ve duygusal yakınlığın zayıflaması. Araştırmacılara göre bu göstergeler teoride açık olsa da, gerçek hayatta çoğu zaman fark edilmesine rağmen göz ardı ediliyor.
