Türkiye'nin de almak istediği F-35 uçakları, dünyanın en pahalı sava uçakları olarak geçiyor. Şimdiye kadar ABD çeşitli nedenlerle bu uçakları bize vermemenin bir yolunu buldu. ABD Başkanı Donald Trump son olarak F-35'lerin teslim edileceğini söyledi ve konu şimdilik orada kaldı.

ÜRETİMİ DURDURMAK YERİNE...

ABD'de 2025 yılından itibaren teslim edilen yeni nesil uçakların, radar olmadan fabrikadan çıktığı ve bu şekilde envantere alındığı skandalı gün yüzüne çıkarıldı. Avionics International'a göre; yeni AN/APG/85 radarının üretim ve teknik uyum süreçlerindeki gecikmeler nedeniyle yeni nesil F-35 Lightning II savaş uçaklarının bir kısmının gelişmiş radar sistemi olmadan hizmete girdiği ortaya çıktı.

Mecvut F-35'lerde kullanılan eski AN/APG-81 radarları, yeni uçakların montaj sistemine uyum sağlayamadığı için kullanılamıyor. Yetkililer de üretimi durdurmak yerine uçakları radarsız teslim etme kararı aldı. Uçağın aerodinamik dengesini korumak ve uçuş güvenliğini sağlamak amacıyla radarların bulunması gereken burun kısmına "balast" adı verilen ek ağırlıklar yerleştirildi. Böylece uçaklar havalanabiliyor ancak kendi başlarına düşmanı tespit etme yeteneğine sahip değiller.

RADARSIZ UÇAK ÇATIŞMADA İŞE YARAMAZ


Savunma uzmanları, radarsız bir uçağın ancak başka bir F-35'ten veri alarak görev yapabileceğini, bunun çatışma anında büyük risk yaratacağı konusunda uyarıyor. Uçağın üreticisi Lockheed Martin ise hem eski hem yeni radarları taşıyabilecek yeni bir gövde tasarımı geliştirmeyi önerse de yeni gövde tasarımı için yeniden sertifikasyon ve üretim hattı güncellemesi maliyet artışı anlamına gelecek. Hali hazırda zaten pahalı olan uçaklar için bu çözüm ideal değil. F-35 Lightning II'lerin birim maliyetinin 115 ila 130 milyon dolar arasında olduğu tahmin ediliyor.

TÜRKİYE'NİN F-35 DURUMU

ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkiye'nin F-35 alımının önümüzdeki dört ila altı ay içinde çözüme kavuşacağını açıklamıştı. Barrack, Rus S-400 hava savunma sistemine dair sorunların çözülmüş olduğunu belirtmiş, ancak F-35 konusunda hala anlaşmazlıklar bulunduğunu vurgulamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde, Türkiye’nin Rusya’dan bir hava savunma sistemi satın almasının ardından, NATO müttefiki Türkiye ABD’nin amiral gemisi F-35 savaş uçağı programından çıkarılmıştı. ABD’li yetkililer, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini kullanmasının F-35’in kabiliyetleri hakkında veri toplanmasına yol açabileceğinden ve bu bilgilerin Rusya’nın eline geçebileceğinden endişe ediyordu. Bu nedenle Türkiye'nin parasını ödediği uçakları henüz teslim etmediler. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, TBMM'de AK Parti grup toplantısına katıldı. Toplantı öncesi basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Güler, 'F35 konusunda ilerleme sağlandı mı?' sorusuna, "Hayır henüz bir gelişme yok. Olunca açıklıyoruz" yanıtını verdi.

Muhabir: ELİF AKSU