Yurt dışına seyahatlerde vize işlemlerini kolaylaştıran yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesi için TBMM'de yeni bir süreç başladı. Meclis'e sunulan kanun teklifleri, belirli meslek gruplarına hususi damgalı pasaport verilmesini öngörüyor. Düzenlemelerin yasalaşması durumunda kamu ve özel sektörde çalışan çok sayıda meslek mensubunun yeşil pasaport hakkından yararlanmasının önü açılabilecek.
Teklifler, değerlendirilmek üzere TBMM İçişleri Komisyonu'na sevk edildi.
YEŞİL PASAPORT VERİLECEK 7 MESLEK HANGİLERİ?
TBMM gündemine gelen düzenlemelerde, yedi farklı meslek grubunun hususi damgalı pasaport kapsamına alınması öneriliyor.
Tekliflerde yer alan meslekler ve aranan deneyim şartları şöyle:
- Pilotlar: Pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş yapmış olmak.
- Mühendisler: TMMOB üyeliği bulunmak ve en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip olmak.
- Mimarlar: TMMOB'ye kayıtlı olmak ve meslekte en az 10 yılı tamamlamak.
- Doktorlar: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilen çalışmış olmak.
- Diş hekimleri: Meslekte en az 15 yıllık fiili çalışma süresini tamamlamak.
- Veteriner hekimler: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıllık deneyime sahip olmak.
- Eczacılar: Meslekte en az 15 yıl fiilen görev yapmış olmak.
Düzenlemeler henüz teklif aşamasında olduğu için bu koşulların kesinleşmediği ifade ediliyor.
PİLOTLARA YEŞİL PASAPORT İÇİN 5 YIL ŞARTI
Sivil havacılık sektöründe çalışan pilotlara yeşil pasaport verilmesini öngören teklif, YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ile Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından hazırlandı. Teklifte, pilot lisansını aldıktan sonra en az beş yıl fiili uçuş deneyimi bulunan kişilerin hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemenin gerekçesinde, pilotların mesleki faaliyetleri sırasında karşılaştıkları vize sorunlarına dikkat çekildi. Özellikle yurt dışındaki eğitim programlarına katılmak, zorunlu simülatör testlerini tamamlamak ve uçak teslim alma işlemlerini gerçekleştirmek isteyen pilotların vize süreçlerinde güçlük yaşayabildiği belirtildi.
Vize başvurularındaki gecikmelerin zaman kaybına neden olduğu ve havayolu şirketlerine ek maliyet oluşturduğu ifade edildi.
MÜHENDİS VE MİMARLAR İÇİN 10 YILLIK KIDEM KOŞULU
Yeşil pasaport düzenlemesinde yer alan bir diğer meslek grubu ise mühendisler ve mimarlar oldu. Meclis'e sunulan teklife göre Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (TMMOB) üye olan ve en az 10 yıllık mesleki kıdemi bulunan mühendis ve mimarların yeşil pasaport alabilmesi öngörülüyor.
Teklifin gerekçesinde, teknik alanlarda çalışan meslek mensuplarının uluslararası gelişmeleri yakından takip edebilmesinin önemine vurgu yapıldı. Mühendis ve mimarların yurt dışındaki yeni teknolojileri, uygulamaları ve mesleki gelişmeleri yerinde inceleyebilmesinin hedeflendiği belirtildi.
DOKTOR, DİŞ HEKİMİ, VETERİNER VE ECZACILARA 15 YIL ŞARTI
Yeni kanun tekliflerinde sağlık alanında çalışan dört meslek grubu da bulunuyor. Doktorlar, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıların yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi için en az 15 yıllık fiili meslek deneyimi şartı öngörülüyor. Düzenlemenin kamu ve özel sektörde çalışan, belirtilen koşulları karşılayan meslek mensuplarını kapsaması planlanıyor.
Tekliflerin yasalaşması halinde söz konusu meslek gruplarındaki kişilerin uluslararası mesleki faaliyetler ve seyahatler için hususi damgalı pasaport başvurusunda bulunabilmesi mümkün olabilecek.
YEŞİL PASAPORT İÇİN EK GÜVENLİK ŞARTI
TBMM'ye sunulan tekliflerde mesleki deneyim koşullarının yanı sıra güvenlikle ilgili bir kriter de yer alıyor. Buna göre hususi damgalı pasaport başvurusunda bulunacak kişilerin, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan haklarında soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı öngörülmekte.
Söz konusu koşulun, teklif edilen düzenlemeler kapsamında başvuru yapacak meslek mensupları için uygulanması planlanıyor.
ŞU ANDA KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?
Türkiye'de hususi damgalı pasaport, mevcut mevzuatta belirlenen şartları taşıyan kişilere veriliyor. Bu kapsamda birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan kamu görevlileri ile belirli koşulları sağlayan emekliler yeşil pasaport hakkından yararlanabiliyor.
Ayrıca eski milletvekilleri ve bakanlar, bazı belediye başkanları, belirli şartları taşıyan devlet sporcuları, ilgili kamu kurumları ve bankalarda görev yapan kişiler de bu haktan yararlanabilen gruplar arasında bulunuyor.
Belirli ihracat kriterlerini karşılayan şirketlerin yetkilileri ile baroya en az 15 yıl kayıtlı olan ve yasal şartları sağlayan avukatlar da yeşil pasaport alabiliyor.
7 MESLEĞE YEŞİL PASAPORT DÜZENLEMESİ YASALAŞTI MI?
Yedi meslek grubuna yeşil pasaport verilmesini öngören düzenlemeler henüz yasalaşmadı. TBMM İçişleri Komisyonu'na sevk edilen tekliflerin önce komisyonda değerlendirilmesi gerekiyor. Düzenlemelerin kabul edilerek kanunlaşması ve yürürlüğe girmesi halinde belirlenen koşulları taşıyan meslek mensupları yeni haktan yararlanabilecek.
Bu nedenle pilot, mühendis, mimar, doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılara yeşil pasaport verilmeye başlandığı yönünde henüz kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor. Yeni düzenlemeye ilişkin başvuru koşulları ve uygulama takvimi, tekliflerin yasama sürecinde alacağı son şekle göre netleşmiş olacak.
