Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin ardından yaptığı açılış konuşmasında, iki ülkenin farklı ulusal koşullara sahip olmasına rağmen samimi, derinlemesine ve sürekli diyalog yoluyla birbirini daha iyi anlayabileceğini söyledi.
Şi, Trump ile karşılıklı saygıya dayalı kişisel yakınlık kurduklarını belirterek, iki ülkenin işbirliği alanlarını genişletmesi gerektiğini ifade etti.
Şi, "Çin ve ABD, işbirliğinden kazanacak, cepheleşmeden kaybedecektir. Rekabetten kaçınmamıza gerek yok ancak bu sağlıklı olmalı, sınırlar içinde tutulmalı. Ordularımız düzenli diyaloğu sürdürmeli ve kriz iletişimi ile önleme mekanizmalarını iyileştirmeli. Böylece Tukidides tuzağının üstesinden gelebiliriz." dedi.
Şİ'DEN "TUKİDİDES TUZAĞI" VURGUSU
Şi'nin, Çin-ABD ilişkilerini değerlendirirken ABD'li siyaset bilimci Graham Allison'ın ortaya attığı "Tukidides Tuzağı" kavramına yeniden atıfta bulunması dikkati çekti.
Kavram, yükselen bir gücün mevcut hakim güçle rekabetinin kaçınılmaz biçimde çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceği tartışmasına dayanıyor. Şi, iki ülkenin rekabeti çatışmaya dönüştürmeden yönetmesi ve iletişim kanallarını açık tutması gerektiğini vurguladı.
Şi, Trump'ın mayıstaki Çin ziyareti sırasında da iki ülkenin "Tukidides Tuzağı"ndan kaçınarak büyük güç ilişkilerinde yeni bir paradigma oluşturup oluşturamayacağına ilişkin soru yöneltmişti.
"ÇİN VE ABD'NİN TARİHİ SORUMLULUĞU VAR"
Çin ile ABD'nin çıkarlarının derinden iç içe geçtiğine ve birlikte çalışabilecekleri geniş bir alan bulunduğuna işaret eden Şi, "Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, iki büyük ülke olarak, insani kalkınmayı ve ilerlemeyi teşvik etme konusunda tarihi bir sorumluluk üstlenmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Şi, Çin-ABD işbirliğinin dünyadaki bütün sorunları çözemeyebileceğini ancak iki ülkenin işbirliği olmadan dünyadaki sorunların çoğunun çözülmesinin zor olacağını ifade etti.
YAPAY ZEKA İÇİN İŞBİRLİĞİ MESAJI
Çin ve ABD'nin yapay zeka alanında öncü ülkeler olduğunu vurgulayan Şi, teknolojinin güvenli ve insanlığın yararına olacak şekilde geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Şi, yapay zekanın "iyilik amacıyla geliştirilmesi ve yönetilmesi", gelişiminin insan kontrolünde tutulması ve insanların refahına hizmet etmesinin sağlanması konusunda iki ülkenin hem kapasiteye hem de sorumluluğa sahip olduğunu söyledi.
ABD ile Çin arasında yapay zeka güvenliği konusunda iletişim kurulması da zirvenin gündem başlıkları arasında yer alıyor. Tarafların, olası risklere ilişkin bilgi paylaşımı ve erken uyarı mekanizmalarını içeren bir diyalog oluşturması bekleniyor.
Şİ: "ÇİN, AMERİKAN ŞİRKETLERİNE KAPILARINI AÇIK TUTUYOR"
Şi, Çin'in yatırım yapmak ve iş kurmak isteyen Amerikan şirketlerini memnuniyetle karşıladığını belirterek, Çinli şirketlerin ABD'de adil muamele görmesini ve iki ülkenin birlikte çalışabilmesini umduğunu ifade etti.
Şİ, 11 YIL SONRA ABD'Yİ ZİYARET EDİYOR
ABD'ye son ziyaretini 2015'te gerçekleştiren Şi, 11 yıl aradan sonra bu ülkeye yeniden resmi ziyaret düzenledi. Washington'daki zirve, Şi ile Trump'ın bu yılki ikinci yüz yüze görüşmesi oldu.
İki liderin görüşmesinde tarifeler, teknoloji kısıtlamaları, nadir toprak elementlerinin ihracatı, İran ve Orta Doğu'daki savaş ile yapay zeka güvenliği gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.
TİCARET ANLAŞMAZLIKLARI ZİRVENİN GÜNDEMİNDE
ABD ve Çin daha önce ticari anlaşmazlıkları geçici olarak azaltmaya yönelik adımlar atmış, karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların ertelenmesi konusunda mutabakatlar sağlamıştı.
Trump'ın mayısta Çin'e gerçekleştirdiği ziyarette ise iki ülke arasında ticaret ve yatırım kurullarının oluşturulması, bazı ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ve Çin'in ABD'den yolcu uçağı almasına ilişkin düzenlemeler dahil çeşitli başlıklarda anlaşmalar sağlanmıştı.
İRAN VE YAPAY ZEKA DA MASADA
Zirvenin önemli gündem başlıkları arasında İran ve Orta Doğu'daki savaşın yanı sıra yapay zeka güvenliği de bulunuyor.
Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığına ilişkin gelişmelerin küresel enerji güvenliği üzerindeki etkileri, iki ülkenin görüşmelerinde ele alınması beklenen konular arasında yer alıyor.
Yapay zeka konusunda ise Washington daha çok risklerin kontrol edilmesine yönelik güvenlik mekanizmalarına odaklanırken, Pekin daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor. ABD'li teknoloji şirketleri de Çinli şirketlere yönelik çeşitli teknoloji ve veri kullanımına ilişkin iddialar gündeme getiriyor.
