ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’e yönelik 4 milyar dolarlık yardımı durdurma kararı, Tel Aviv’de şaşkınlık yarattı. İsrail Savunma ve Maliye Bakanlıklarının önceden haberdar olmadığı kararın ardından güvenlik çevreleri olası sonuçları değerlendirmeye başladı. Muhalif lider Yair Golan ise Başbakan Binyamin Netanyahu’yu hedef alarak, “Hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı” dedi.
İSRAİL YARDIMIN KESİLMESİNİ BEKLEMİYORDU
İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, Trump’ın ABD’de ara seçimlerin yapıldığı gün açıkladığı karar, İsrail Savunma Bakanlığı ve ordu kademelerinde şaşkınlığa neden oldu.
KAN’a konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey İsrailli güvenlik yetkilisi, kararın kendileri için beklenmedik olduğunu belirterek, ABD ile sürekli iletişim halinde olmalarına rağmen gelişmeye şaşırdıklarını söyledi.
Yetkili, henüz ilgili teknik ve uzman makamlara resmi bildirimin ulaşmadığını, kararın askeri ve mali sonuçlarının inceleneceğini kaydetti.
İSRAİL MALİYE BAKANLIĞI DA KARARDAN HABERSİZDİ
Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre, İsrail Maliye Bakanlığı da Trump’ın 4 milyar dolarlık yardımı durdurma kararından önceden haberdar değildi.
Gelişmenin bakanlıkta şaşkınlıkla karşılandığı belirtilirken, Tel Aviv’deki güvenlik ve ekonomi çevrelerinde ABD’nin İsrail’e yönelik yıllık 3,8 milyar dolarlık güvenlik yardımını ve 2028 sonuna kadar geçerli olan ikili güvenlik anlaşmasını tamamen sona erdirmeyi hedeflediği öne sürüldü.
MUHALİF LİDER GOLAN’DAN NETANYAHU’YA TEPKİ
İsrailli muhalif lider Yair Golan, Trump’ın yardım kararına tepki göstererek Başbakan Binyamin Netanyahu’yu eleştirdi.
ABD yardımının kesilmesinin İsrail’in güvenliğine ve halkın yaşam kalitesine ağır darbe vuracağını savunan Golan, güvenlik ihtiyaçlarının finansmanının İsrail halkının üzerine yükleneceğini ifade etti.
Golan, X hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Başbakan Binyamin Netanyahu hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı.”
Kararın, İsrail’in savunma harcamalarının arttığı, silah stoklarını yenilemeye çalıştığı ve İran saldırılarının ardından hava savunma sistemlerinin yıprandığı bir dönemde geldiğine dikkati çeken Golan, Netanyahu’nun ABD yardımını sonlandırmak yerine artırmak için mücadele etmesi gerektiğini savundu.
Golan, Netanyahu’nun güvenlik ve ekonomi krizini derinleştirdiğini ve İsrail’in geleceğini riske attığını ileri sürdü.
TRUMP: “ARTIK İSRAİL’E PARA VERMEYECEĞİZ”
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada İsrail’e sağlanan 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını duyurmuştu.
Yıl sonuna kadar yardımın kesilmesi konusunda mutabakata varıldığını belirten Trump, “Artık İsrail’e para vermeyeceğiz” ifadelerini kullanmıştı. Trump, acil ihtiyaç duyulması halinde ABD’nin İsrail’e yeniden destek verebileceğini de söylemişti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da 23 Ekim’de yaptığı açıklamada, ABD’nin İsrail savunma bütçesine aktardığı milyarlarca dolarlık yardımların sona ereceğini belirtmişti.
Netanyahu, “Buna alışın, bu yardımlar artık sürmeyecek. Sorun İsrail değil, Amerika’nın değişmiş olması. Bu süreç bitti ve sona erecek; artık sadece bir zaman meselesi” demişti.
ABD-İSRAİL GÜVENLİK ANLAŞMASININ GEÇMİŞİ
ABD ile İsrail arasında ilk güvenlik anlaşması 1998 yılında imzalandı. Yaklaşık 10 yıllık dönemlerle yenilenen anlaşmalar kapsamında Washington yönetimi, İsrail’e önemli miktarda askeri yardım sağlamayı taahhüt etti.
ABD, 1998’deki 10 yıllık dönem için 21,3 milyar dolar, 2008’deki dönem için 32 milyar dolar, 2016’da imzalanan anlaşmayla ise 10 yıllık süreçte 38 milyar dolar askeri yardım yapmayı kabul etti.
2016 yılında imzalanan anlaşma kapsamında taahhüt edilen 38 milyar doların 33 milyar doları askeri teçhizat alımına, 5 milyar doları ise füze savunma sistemlerine ayrıldı.
