ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasındaki gerilim yeniden tırmanırken, Trump'ın Ukrayna'da yeni bir liderin göreve gelmesi gerektiğini savunması iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden gündeme taşıdı. Rusya-Ukrayna Savaşı'nı kısa sürede bitirme vaadiyle göreve gelen Trump'ın Kiev yönetimine yönelik eleştirileri, son dönemde yeniden sertleşti.
TRUMP'IN SEÇİM VAADİ SAVAŞI BİTİRMEKTİ
ABD Başkanı Donald Trump, seçim kampanyası sırasında Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdireceğini savunmuş, hatta göreve gelmesi halinde savaşın 24 saat içinde biteceğini söylemişti. Trump, savaşın başlamasından selefi Joe Biden'ı sorumlu tutarken Zelenskiy'yi de süreci yönetme biçimi nedeniyle eleştirmişti.
Trump, Ukrayna'ya yapılan askeri ve mali yardımları da sık sık gündeme getirerek Demokrat yönetimin Kiev'e verdiği desteği eleştirdi. Ancak göreve gelmesinin ardından savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerinden şu ana kadar kalıcı bir sonuç çıkmadı.
ŞUBAT 2025'TE BEYAZ SARAY'DA GERİLİM TIRMANDI
Trump ile Zelenskiy arasındaki gerilim, 28 Şubat 2025'te Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında açık biçimde ortaya çıktı.
Ukrayna'nın nadir toprak elementleri konusunda ABD ile anlaşma arayışında olduğu dönemde gerçekleşen görüşmede, iki lider birbirlerine yönelik sert ifadeler kullandı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Zelenskiy'yi ABD yönetimine karşı saygısız davranmakla suçladı.
Zelenskiy, Rusya'nın saldırılarını durdurmak için ABD'nin yeterince kararlı davranmadığını savunurken Trump, Ukrayna liderine ABD'nin ne hissedeceğini söylememesi gerektiğini belirterek tepki gösterdi.
İLİŞKİLERDE GELGİTLİ DÖNEM: ANLAŞMA VE YENİ TARTIŞMALAR
Beyaz Saray'daki tartışmanın ardından iki lider ilişkileri düzeltmek için adımlar attı. Trump, mart ayında Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinin iyi geçtiğini açıkladı. Ukrayna lideri de Trump yönetimi döneminde kalıcı barış sağlanabileceğine ilişkin umudunu dile getirdi.
Taraflar, nadir toprak elementleri ve ekonomik işbirliği konusunda anlaşmaya varmak için görüşmeler yürüttü. ABD ile Ukrayna, Mayıs 2025'te doğal kaynakların kullanımını da kapsayan ekonomik ortaklık anlaşmasını imzaladı.
Buna karşın savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler sonuçsuz kaldı. Trump, Putin'e yönelik eleştirilerini artırdığı dönemlerde Rusya'nın saldırılarından memnun olmadığını belirtse de Moskova ile Kiev arasında kalıcı bir anlaşma sağlanamadı.
BARIŞ PLANI TARTIŞMALARI GERİLİMİ ARTIRDI
Kasım 2025'te Trump yönetiminin hazırladığı 28 maddelik barış planının Ukrayna'ya sunulduğu bildirildi. Kiev yönetimi, ülkenin milli çıkarlarından taviz vermeyeceklerini açıklarken Trump planın nihai teklif olmadığını belirterek savaşın sona erdirilmesi çağrısını yineledi.
Planın İsviçre'nin Cenevre kentinde ele alındığı süreçte Trump, Ukrayna yönetimini ABD'nin barış çabalarına yeterince değer vermemekle suçladı. Zelenskiy'nin planı okumadığını öne süren Trump, bundan hayal kırıklığı duyduğunu da ifade etti.
Trump'ın Ukrayna'da seçim yapılması gerektiğine ilişkin açıklamaları da iki lider arasındaki anlaşmazlık başlıklarından biri haline geldi.
SON DÖNEMDE YENİDEN SERT AÇIKLAMALAR
İki lider arasında son dönemde yeniden gerilim yaşandı. Trump, Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını eleştirerek Zelenskiy'nin savaşı sona erdirmeye yönelik anlaşmalara yanaşmadığını savundu.
Trump, Ukrayna'nın yeni bir başkana ihtiyaç duyduğunu ileri sürerken Zelenskiy, ülkesinin Rusya'nın saldırılarına karşı kendini savunma hakkını vurguluyor. Ukrayna lideri, güvenli koşullar sağlanması halinde seçim yapılabileceğini de belirtiyor.
ENERJİ ATEŞKESİ AÇIKLAMASI YENİ TARTIŞMA YARATTI
Trump'ın Rusya ile Ukrayna arasında enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması konusunda ateşkes sağlandığını açıklaması, ilişkilerde yeni bir tartışma başlattı.
Zelenskiy, söz konusu açıklamadan önceden haberdar olmadığını belirtirken Rusya'nın Ukrayna'daki enerji tesislerine yönelik saldırılarını sürdürdüğünü savundu. Ukrayna lideri, Rusya saldırıları durdurursa Kiev'in de Rus enerji tesislerine yönelik karşı saldırıları durdurmaya hazır olduğunu bildirdi.
Trump'ın Zelenskiy'nin yerine yeni bir lider gelmesi gerektiğini söylemesiyle iki lider arasındaki gerilim yeniden tırmanırken, Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerin geleceği belirsizliğini koruyor.
