Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Teklifle, tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonların varlıklarının geri kazanılması, yatırımcıların alacaklarının belirlenmesi ve ödemelerin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenleniyor.
TASFİYE SÜRECİ SPK DENETİMİNDE YÜRÜTÜLECEK
Teklife göre, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte tasfiyesi tamamlanmamış fonların işlemleri, SPK'nın gözetim ve denetimi altında tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek.
Düzenlemeyle fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiye edilmesi, malvarlıklarından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fonların kayıp ve zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesi amaçlanıyor.
Teklifin hükümleri, kapsam dışında kalan diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.
FON VARLIKLARININ SATIŞINDA SPK YETKİLİ OLACAK
SPK, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme yöntemlerini, fon pay sahiplerinin belirlenmesini, ara ve nihai ödemeleri ve dağıtım sırasını düzenlemeye yetkili olacak.
Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcıların menfaatlerini ve fon varlıklarının korunmasını gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.
Borsada oluşan fiyatın varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda SPK; geri alım, hakim ortağa satış, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlerin kullanılmasına karar verebilecek. Kurul, gerekli görmesi halinde fon varlıklarının Borsa dışında satılmasına da onay verebilecek.
Satış yoluyla varlıkları satın alan yatırımcıların bu varlıkları belirli bir süre Borsa'da satmalarına veya satış sonucunu doğuracak işlemler yapmalarına kısıtlama getirilebilecek.
FON GELİRLERİNDEN ZORUNLU GİDERLER DÜŞÜLECEK
Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek.
Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve ilgili kamu kurumları dahil olmak üzere düzenlemede belirtilen kuruluşlar, uygulama için gerekli bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talep üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak.
Bu kuruluşlar, gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi ve belge vermekten kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği ise tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.
BAZI KİŞİ VE KURUMLARA ÖDEME YAPILMAYACAK
Teklifte, piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiillere ilişkin hükümler de yer alıyor.
Söz konusu fiilleri işlediği, fonlarla birlikte hareket ettiği veya bu fiillere fonların iştirakiyle katıldığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME İMKANI
Teklifin “Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme” başlıklı hükmüyle, fon varlıklarının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen tutarın yatırımcıların hesaplanan alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak yöntemler belirleniyor.
Buna göre, yatırımcıların net yatırım tutarları, fona yaptıkları nakit girişleri ve fondan aldıkları nakit çıkışları dikkate alınarak MKK tarafından hesaplanacak. Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınacak.
SPK tarafından belirlenecek fonlarda, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. Buna göre, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılar için bu tutar, 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme öngörülüyor.
Ara ödeme, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, yatırımcının hesabında bulunan fon katılma paylarının belirlenen tarihteki toplam değerini aşamayacak.
NAKİT YETERSİZLİĞİNDE ÖDEME SIRASINI SPK BELİRLEYECEK
Dağıtılabilir nakdin yatırımcıların hesaplanan net yatırım tutarlarını veya ara ödemelerini karşılamaya yetmemesi halinde SPK, ödeme yöntemini belirleyebilecek.
Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının tam yararlanabilmesi amacıyla net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek. Ayrıca tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenebilecek.
Hiçbir yatırımcıya hesaplanan net yatırım tutarını, ilgili hak ve alacaklarını veya 1 milyon liralık ara ödeme üst sınırını aşan ödeme yapılamayacak.
Ara ödeme karşılığında fon katılma payları iade edilmeyecek. Bu paylar, nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.
ÖNCEKİ ÖDEMELER NİHAİ TASFİYEDE MAHSUP EDİLECEK
SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade ederek ödeme alan kişilerin, belirlenen endeksleme yöntemiyle hesaplanan tutarı aşan getirilerini SPK tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edebilmeleri öngörülüyor.
Fonların malvarlığında bulunan ve SPK tarafından ilgili kanun hükümleri kapsamında değerlendirilen paylardan kazanç elde eden kişiler de belirlenen hesaplama yöntemine göre hesaplanacak tutarı aşan getirilerini genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak aktarabilecek.
Hesaplama döneminin, iade tutarının belirlenmesinde kullanılacak yöntemin ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesinde SPK yetkili olacak.
Nihai ödeme aşamasında ise fon pay sahiplerine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.
