NASA’ya ait James Webb Uzay Teleskobu, Helix Bulutsusu olarak bilinen ve popüler kültürde “Sauron’un Gözü” adıyla anılan gezegenimsi bulutsunun şimdiye kadarki en detaylı görüntülerini paylaştı. Webb’in kızılötesi gözleri, ölmekte olan bir yıldızdan uzaya savrulan gaz ve toz katmanlarını binlerce kuyruklu düğümle birlikte gözler önüne seriyor.
HELIX BULUTSUSU: GÜNEŞ’E BENZER BİR YILDIZIN SON EVRESİ
Kova (Aquarius) takımyıldızında yer alan Helix Bulutsusu, Dünya’dan yaklaşık 650 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Güneş’e benzer bir yıldızın yakıtını tüketmesi sonrası oluşan bu gezegenimsi bulutsu, kırmızı dev aşamasını tamamlayan yıldızın dış katmanlarını uzaya savurmasıyla ortaya çıkıyor. Yıldızın sıcak çekirdeği, gazları iyonize ederek parlak ve katmanlı bir yapı oluşturuyor.
KUYRUKLU YILDIZ DÜĞÜMLERİ: HELIX’İN EN ETKİLEYİCİ YAPILARI
Yeni James Webb görüntülerinde yaklaşık 40 bin kuyruklu yıldız düğümü tespit edildi. Bu yoğun gaz ve toz kümeleri, baş ve kuyruk şeklindeki yapılarıyla uzayda ilerleyen kuyruklu yıldızları andırıyor. Her bir düğümün hacmi, Plüton yörüngesine kadar uzanacak büyüklükte; ancak kütleleri oldukça düşük.
RENKLERDEN BİLİMSEL İPUÇLARI
Görüntülerdeki renkler, gazların sıcaklığı ve kimyasal yapısı hakkında ipuçları veriyor. Mavi tonlar en sıcak gazları, sarı alanlar molekülleşmiş hidrojenleri, kırmızı-turuncu kenarlar ise gazın seyreldiği ve toz oluşumunun başladığı bölgeleri temsil ediyor.
HELIX BULUTSUSU’NUN KOZMiK ÖMRÜ
Gezegenimsi bulutsuların ömrü kısa; Helix Bulutsusu yaklaşık 10 bin ila 12 bin yaşında. Önümüzdeki 10-20 bin yıl boyunca genişlemeye devam edecek ve yıldız soğudukça radyasyon azalacak. Yaklaşık 50 bin yıl içinde tamamen dağılacak ve yıldızlararası ortamın bir parçası olacak. Bu süreç, milyarlarca yıl sonra Güneş’in de karşılaşacağı kaderin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
