“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adıyla hazırlanan düzenleme, PKK/KCK'nın fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edilmesinin ardından devreye girecek hukuki mekanizmaları belirliyor.
Yasa 12 maddeden oluşuyor ancak kabul edilmesi, bütün hükümlerinin hemen uygulanmaya başlanacağı anlamına gelmiyor.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI NEDİR?
Düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesini oluşturuyor. Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazına, silahların tesliminden sürecin nasıl izleneceğine kadar farklı alanlarda hükümler içeriyor.
Uygulamanın başlaması için PKK/KCK'nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silah, mühimmat ile diğer malzemelerin teslim edildiğinin tespit edilmesi gerekiyor. Bu durumun MGK tarafından teyit edilmesinin ardından karar Resmi Gazete'de yayımlanacak.
ÇERÇEVE YASA KİMLERİ KAPSIYOR?
Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde PKK/KCK terör örgütüne üye olma, örgüte yardım etme ve örgüt propagandası yapma gibi yasa kapsamında değerlendirilen suçları işleyen kişiler için bazı hukuki mekanizmalar uygulanabilecek.
Ancak düzenleme bütün suçları kapsamıyor. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile yasada belirtilen bazı müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
SORUŞTURMA VE DAVALAR NASIL ERTELENECEK?
Yasanın 3. maddesi soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini düzenliyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda erteleme süresi 5 yıl olacak. 15 yıldan fazla hapis cezası ile kanun kapsamına giren müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise 10 yıllık erteleme uygulanacak.
Erteleme kapsamına giren dosyalardaki tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirleri de yeniden değerlendirilecek. İstinaf veya temyizde bulunan dosyalar için uygulanacak usuller de yasada düzenleniyor.
ERTELEME SÜRESİNDE YENİDEN SUÇ İŞLENİRSE NE OLACAK?
Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Kişinin erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlemesi halinde karar kaldırılacak ve soruşturma ya da kovuşturma kaldığı yerden devam edecek.
Sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise ilgili dosya hakkında kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecek.
KESİNLEŞMİŞ HAPİS CEZALARI NE OLACAK?
Yasa yalnızca devam eden soruşturma ve davaları değil, kapsam dahilindeki bazı kesinleşmiş mahkumiyetleri de düzenliyor.
Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanlar için infaz 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile kapsama giren müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise 10 yıl ertelenebilecek.
Kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile yasada belirtilen tarihten önce işlenen bazı ağır suçlardan mahkum olanlar bu düzenlemeden yararlanamayacak.
SİLAHLAR NASIL TESLİM EDİLECEK?
Örgüt mensuplarının getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, patlayıcı madde, araç, gereç ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Silah ve diğer malzemelerin teslimine ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
SÜRECİ KİM TAKİP EDECEK?
Uygulamanın takibi ve koordinasyonu için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile ilgili üst düzey kamu görevlileri bulunacak.
TBMM Başkanlığı bünyesinde de faaliyetleri takip etmek üzere bir İzleme Komisyonu kurulacak.
YASADAN YARARLANMAK İÇİN BAŞVURU SÜRESİ NE KADAR?
Gerekli şartların oluşmasının ardından yasadan yararlanmak isteyenlere 6 aylık başvuru süresi tanınacak.
Başvurular bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya ilgili kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak yapılacak.
ÇERÇEVE YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girecek ancak öngörülen hukuki mekanizmalar doğrudan başlamayacak.
Öncelikle PKK/KCK'nın fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edilmesi, ardından bu durumun MGK tarafından teyit edilmesi gerekiyor. Bu aşamalar tamamlandığında soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemeleri belirlenen şartlar doğrultusunda uygulanabilecek.
12 MADDELİK ÇERÇEVE YASADA HANGİ KONULAR VAR?
Yasanın ilk maddesi amaç ve kapsamı, ikinci maddesi tanımları düzenliyor. 3, 4, 5 ve 6. maddeler soruşturma, kovuşturma, koruma tedbirleri, erteleme ve kesinleşmiş cezaların infazına ilişkin hükümleri içeriyor.
7. madde takip ve koordinasyon mekanizmasını, 8. madde silah ve malzemelerin teslimini, 9. madde başvuru süresini, 10. madde kamu kurumlarının görev ve sorumluluklarını düzenliyor. Son iki madde ise kanunun yürürlük ve yürütmesine ilişkin hükümleri belirliyor.
