Küresel belirsizlik ve jeopolitik risklere bağlı olarak uluslararası finans piyasalarında aşırı oynaklıkların görüldüğü 2026 yılında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından dezenflasyon sürecinde politika faizini destekleyici araç olarak kullanılan makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçiş teşvik edildi ve kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde seyretmesi sağlandı.
KREDİ BÜYÜMESİNE YÖNELİK SINIRLAR SIKILAŞTIRILDI
Bu kapsamda ocak ayında yabancı para (YP) kredilere ilişkin büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesaplarının (KMH) limitlerine de büyüme sınırı getirildi.
Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisna edilen kredilerin kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketici ihtiyaç ve taşıt kredileri ile KMH limitleri ve Türk lirası ticari krediler için kredi büyüme sınırları düşürüldü.
YP KREDİLERİNDEKİ ARTIŞ YAVAŞLADI
YP kredilere ilişkin büyüme sınırının düşürülmesinin etkisiyle kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı, 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2 seviyesine geriledi.
Ocak ayında ayrıca TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
FİNANSAL KOŞULLAR SIKILAŞTI
Program döneminde kredi faizleri, TCMB'nin politika adımlarıyla uyumlu hareket etti. Fonlama maliyetlerindeki artış hem ticari hem de bireysel kredi faiz oranlarına yansıdı.
Ticari kredi kompozisyonu ise YP kredi büyümesine yönelik kısıtlamaların etkisiyle Türk lirası lehine gelişti.
REEL SEKTÖRÜN BORÇLULUĞU TARİHİ ORTALAMALARIN ALTINDA
Sıkı finansal koşulların etkisiyle reel sektörün borçluluğu ve finansal kaldıraç oranı tarihi ortalamalarının altında kaldı. YP kredilerin ise büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştığı görüldü.
HANEHALKI BORÇLULUĞU DENGELENDİ
Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu da dengelerken bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı.
Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
TAKİPTEKİ ALACAKLARDA ARTIŞ KAYDEDİLDİ
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 2,2 seviyesinden yüzde 2,9'a yükseldi. Ancak oran tarihi ortalamasının altında kalmaya devam etti.
Söz konusu yükselişte KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu.
KREDİ KARTLARI VE İHTİYAÇ KREDİLERİ YENİDEN YAPILANDIRILDI
Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredileri için yeniden yapılandırma imkanı getirildi.
Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik risklerin sınırlandırılmasına katkı sağladı.
BANKALARIN SERMAYE YAPISI GÜÇLÜ KALDI
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini destekleyen en önemli unsur olmayı sürdürdü. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler ise 2026 itibarıyla sonlandırıldı.
Aralık 2025'te yüzde 19,7 olan sektör SYR'si, düzenlemelerin de etkisiyle Ocak 2026'da yüzde 16,8'e, Temmuz 2026'da ise yüzde 16,6'ya geriledi.
Buna karşın söz konusu rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8'lik yasal alt sınırın ve BDDK'nin yüzde 12 olarak belirlediği hedef oranın üzerinde seyretmeye devam etti.
KKM BAKİYESİ TAMAMEN SIFIRLANDI
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı.
Bu kararın ardından 9,6 milyar dolar seviyesinde bulunan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026'da tamamen sıfırlandı.
Tüzel kişiler için ise 15 Şubat 2025 itibarıyla hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Tüzel kişi KKM bakiyesi, 2025 yılı ağustos ayındaki 200 milyon dolar seviyesinden Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
TL MEVDUATIN PAYI YÜZDE 61,5'E YÜKSELDİ
Ağustos 2023'te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, KKM'nin Türk lirasını teşvik edici rolü çerçevesinde TL cinsi mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5'e yükseldi.
TL CİNSİ YATIRIM ARAÇLARI TEŞVİK EDİLECEK
Orta Vadeli Program'a (OVP) göre Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
TL MEVDUATIN PAYINI ARTIRMA HEDEFİ SÜRECEK
Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, Türk lirası mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar uygulanmaya devam edilecek.
Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşullarının iyileştirilmesi sürdürülecek.
BİREYSEL VE HEDEFLENMEYEN TİCARİ KREDİLERDE POLİTİKA SÜRECEK
İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanmaya devam edilecek.
BANKACILIKTA BASEL III UYUMU GÜÇLENDİRİLECEK
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek.
Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum sağlanması amacıyla, Avrupa Birliği mevzuatı da dikkate alınarak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleriyle ilgili mevzuatta gerekli değişiklikler yapılacak.
TASARRUF FİNANSMAN SEKTÖRÜNE YENİ DÜZENLEMELER
Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerinin sağlıklı şekilde sürdürülmesi, dengeli büyümelerinin sağlanması ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler yapılmaya devam edilecek.
FİNANSAL SEKTÖRDE DÜZENLEMELER SADELEŞTİRİLECEK
Düzenlemelerin sadeleştirilmesi çalışmalarının sürdürülmesiyle finansal sektörün aracılık faaliyetlerini daha etkin şekilde yürütmesi sağlanacak.
Uluslararası iyi uygulamalara uyum amacıyla bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta da değişiklikler yapılacak.
KALKINMA BANKACILIĞININ ETKİNLİĞİ ARTIRILACAK
Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması amacıyla mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
