Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı çocuk istatistikleri, ülkenin demografik yapısındaki değişimi gözler önüne serdi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Türkiye nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişiye ulaşırken, bunun 21 milyon 375 bin 930’unu çocuklar oluşturdu. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ü erkek, yüzde 48,7’si ise kız çocuklardan oluştu.
ÇOCUK NÜFUS ORANI YILLAR İÇİNDE GERİLEDİ
Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfusun toplam içindeki payı 1970 yılında yüzde 48,5 seviyesindeyken, 1990’da yüzde 41,8’e, 2025 yılında ise yüzde 24,8’e düştü. Nüfus projeksiyonlarına göre bu oranın düşüş eğilimini sürdürerek 2100 yılında yüzde 14,5’e kadar gerilemesi bekleniyor.
TÜRKİYE, AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Avrupa Birliği ülkelerinde 2025 yılı çocuk nüfus ortalaması yüzde 17,6 olarak hesaplanırken, Türkiye yüzde 24,8 ile bu oranın üzerinde yer aldı. AB ülkeleri arasında en yüksek çocuk nüfus oranı İrlanda’da görülürken, en düşük oran Malta’da kaydedildi.
BÖLGELERE GÖRE DİKKAT ÇEKEN FARKLAR
İller bazında incelendiğinde çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı Şırnak ve Mardin izledi. En düşük oran ise Tunceli, Edirne ve Kırklareli’nde kaydedildi. Ayrıca Şanlıurfa’da hanelerin yaklaşık yüzde 68’inde en az bir çocuk bulunduğu tespit edildi.
HANELERİN YARISINA YAKININDA ÇOCUK BULUNUYOR
Türkiye genelinde 26 milyon 977 bin hanenin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş aralığında en az bir çocuk bulunduğu belirlendi. Hanelerin büyük bölümünde tek veya iki çocuk bulunurken, beş ve üzeri çocuk sayısına sahip hanelerin oranı yüzde 1,1 olarak kaydedildi.
DOĞUM SAYILARI VE BEBEK İSİMLERİ
2024 yılında Türkiye’de 937 bin 559 canlı doğum gerçekleşti. Bebeklerin büyük çoğunluğu tekil doğum olarak kaydedildi. Aynı yıl en popüler erkek bebek isimleri Alparslan, Göktuğ ve Metehan olurken; kız bebeklerde Alya, Defne ve Gökçe öne çıktı.
ÇOCUK BAĞIMLILIK ORANI AZALIYOR
Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı 2019’da yüzde 34,1 iken 2025’te yüzde 29,7’ye geriledi. Uzman projeksiyonları, bu oranın önümüzdeki yıllarda düşmeye devam edeceğini gösteriyor.
EĞİTİMDE NET OKULLAŞMA ARTIYOR
2024-2025 eğitim döneminde 5 yaş net okullaşma oranı yüzde 82,5’e ulaştı. İlkokulda bu oran yüzde 95,4 olurken, ortaokulda yüzde 89,1, ortaöğretimde ise yüzde 82,9 olarak kaydedildi. Eğitim kademelerinde kız ve erkek öğrenciler arasında belirgin bir fark bulunmadı.
ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUK SAYISI 96 BİNİ AŞTI
Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında ilk kez özel gereksinim raporu alan çocuk sayısı 96 bin 83 oldu. Bu çocukların büyük çoğunluğunu erkekler oluşturdu.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan çocukların oranı yüzde 36,8 olarak açıklandı. Bu oran, genel nüfusa kıyasla çocukların daha yüksek risk altında olduğunu ortaya koydu.
ERKEN EVLİLİKLERDE DÜŞÜŞ
16-17 yaş grubundaki kız çocuklarının resmi evlilik oranı 2002’de yüzde 7,3 iken 2025’te yüzde 1,5’e geriledi. Aynı yaş grubundaki erkek çocuklarda ise oran binde 0,1 seviyesine kadar düştü.
ÇOCUK SAĞLIĞI VE ÖLÜM ORANLARI
Bebek ölüm hızı 2024 itibarıyla binde 9’a gerilerken, 5 yaş altı ölüm hızı da binde 11,1 olarak kaydedildi. Çocuk ölümlerinde en büyük nedenler arasında dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler yer aldı.
KORUMA VE SOSYAL HİZMETLER
Türkiye genelinde 15 binin üzerinde çocuk devlet koruması altında bulunurken, koruyucu aile sayısı 9 bini aştı. Evlat edinilen çocuk sayısı ise 681 olarak kayıtlara geçti.
