Kuzey Avustralya’da bulunan dev köpek balığı kalıntıları, “lamniform” (dik burunlular) olarak bilinen köpek balığı grubunda devleşmenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığına dair mevcut görüşleri yeniden değerlendirmeye açtı.
GÜNEY YARIMKÜREYE UZANAN DEVLEŞME SÜRECİ
Communications Biology dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, günümüzde büyük beyaz gibi türleri barındıran lamniform grubunun devleşme süreci, sanılandan daha erken bir tarihe ve Güney Yarımküre’ye uzanıyor.
KÖKEN 115 MİLYON YIL ÖNCEYE TARİHLENDİRİLDİ
Bilim insanları, dev lamniform köpek balıklarının ilk olarak yaklaşık 100 milyon yıl önce Kuzey Amerika ve Avrupa denizlerinde evrimleştiği yönündeki yaygın görüşün, yeni bulgularla birlikte geriye çekildiğini belirtiyor. Yeni bulgular, bu kökeni yaklaşık 115 milyon yıl öncesine tarihlendiriyor.
KÖPEK BALIKLARI İÇİN FOSİL KAYDI SINIRLI
Köpek balıkları kıkırdaklı balıklar olduğu için fosil kayıtlarında iskelet kalıntıları sınırlı biçimde korunuyor. Bu nedenle geçmişte yaşamış köpekbalıklarının boyutunu belirlemek, yaşayan türlere kıyasla daha zor.
Araştırmacılar, diş fosillerinin yaygın bulunduğunu; bunun yanında omur (vertebra) fosillerinin de boyut tahminlerinde kullanılabildiğini vurguluyor.
DARWIN FORMASYONU’NDAN BEŞ OMUR FOSİLİ İNCELENDİ
Çalışmada, Avustralya’daki Darwin Formasyonu’nda bulunan beş omur fosili değerlendirildi. Bu jeolojik birimin Erken Kretase’nin Üst Aptiyen evresine tarihlendiği ve yaklaşık 115 milyon yıl öncesine karşılık geldiği belirtildi.
Fosillerin günümüzdeki coğrafi karşılığının, Darwin kenti yakınlarındaki Casuarina Beach açıklarındaki eski deniz ortamı olduğu ifade ediliyor. Omur fosillerinden en büyüğünün çapı 12,6 santimetre olarak ölçüldü.
Araştırmacılar, bu omurun “cardabiodontid” olarak anılan bir köpekbalığı grubuna ait, çok iri bir bireyi temsil ettiğini değerlendiriyor.
Ağırlığı 3 Tonun Üzerinde
Araştırma ekibi, omur ölçülerine dayanan tahminlerin, bu cardabiodontid köpekbalığının 6–8 metre uzunluğa ulaşmış olabileceğine işaret ettiğini bildiriyor.
Çalışmada, söz konusu bulguların dev gövde boyutunun lamniformlarda erken dönemde ortaya çıkmış bir özellik olabileceğini düşündürdüğü ifade edildi.
Araştırmacılar, sonuçlarını şu sözlerle özetledi:
“Sonuçlarımız mega gövde boyutunun eski bir lamniform özelliği olduğunu gösteriyor; Avustralya’daki cardabiodontid yaklaşık 6–8 m ve 3 tonun üzerinde olabilir. Bu, aynı dönemde yaşayan en büyük deniz sürüngenlerinden bazılarıyla boyut olarak yarışabilecek düzeydedir ve lamniformların uyum sağlayıcı evrimlerinin erken bir aşamasında üst düzey yırtıcı nişlere girdiğini düşündürür.”
