Orta Doğu’da tırmanan ABD-İsrail-İran gerilimi, en kötü senaryoların da gündeme gelmesine neden oldu. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından, olası bir nükleer saldırının Türkiye’ye etkileri merak konusu oldu. Uzman değerlendirmelerine göre Türkiye’nin coğrafi uzaklığı doğrudan yıkım riskini ortadan kaldırsa da, radyasyon serpintisi ve ekonomik etkiler ciddi sonuçlar doğurabilir.
MESAFE TÜRKİYE’Yİ DOĞRUDAN ETKİDEN KORUYOR
Uzmanlara göre Türkiye ile Tahran arasındaki mesafe, nükleer patlamanın doğrudan etkilerinin Türkiye topraklarında hissedilmesini teknik olarak imkânsız hale getiriyor.
Tahran ile İstanbul arasındaki mesafe yaklaşık 2.000 kilometre, Ankara ile 1.600 kilometre, Van ile ise 800-900 kilometre civarında bulunuyor.
Bu nedenle şok dalgası, ısı etkisi ve ani yıkımın yalnızca patlama merkezine yakın bölgelerde görülmesi bekleniyor.
ASIL TEHLİKE RADYOAKTİF SERPİNTİ
Türkiye açısından en önemli riskin rüzgâr yönüne bağlı radyoaktif serpinti olduğu değerlendiriliyor.
Rüzgârın İran’dan Türkiye’ye doğru esmesi halinde özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nin düşük veya sınırlı düzeyde etkilenebileceği belirtiliyor. Yağışın olması halinde ise serpintinin bazı bölgelerde yoğunlaşabileceği ifade ediliyor.
Uzman değerlendirmelerine göre Türkiye genelinde kitlesel ve ani ölüm riski beklenmiyor.
DOĞU ANADOLU DAHA RİSKLİ GÖRÜLÜYOR
Olası bir nükleer patlama durumunda Türkiye’de en fazla riskin sınır illerinde oluşabileceği öngörülüyor.
Van, Ağrı, Iğdır ve Hakkari gibi illerde düşük seviyeli radyasyon serpintisi ihtimali bulunurken, açık alanda uzun süre kalmanın sağlık riski oluşturabileceği ifade ediliyor. Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde ise geçici kısıtlamalar gündeme gelebilir.
İç Anadolu’da radyasyon seviyesinin ölçülebilir düzeyde artabileceği ancak sağlık açısından ciddi bir tehdit oluşturmasının beklenmediği belirtiliyor.
Marmara, Ege, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde ise ciddi bir radyolojik etki öngörülmüyor.
TÜRKİYE’DE ÖLÜM RİSKİ BEKLENMİYOR
Teknik değerlendirmelere göre Türkiye’de doğrudan kitlesel ölüm riski beklenmiyor. Ancak sınır hattında yoğun serpinti olması ve korunmasız kalınması halinde sınırlı akut radyasyon vakaları görülebileceği ifade ediliyor.
Uzun vadede ise çok düşük oranlı kanser riskinde artış ihtimali teorik olarak mümkün görülüyor.
EKONOMİK ETKİLER DAHA BÜYÜK OLABİLİR
Analistlere göre Türkiye açısından en güçlü etki fiziksel değil ekonomik olabilir.
Olası bir nükleer saldırı durumunda:
- Enerji fiyatlarının hızla yükselmesi
- Ticaret yollarının aksaması
- Finansal piyasalarda sert dalgalanmalar
- Göç hareketlerinin artması gibi sonuçların Türkiye ekonomisini daha doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Uzman değerlendirmelerine göre Türkiye coğrafi uzaklığı nedeniyle doğrudan nükleer yıkım tehdidi altında bulunmuyor. Ancak radyoaktif serpinti ve ekonomik şok ihtimali en önemli risk başlıkları olarak öne çıkıyor.
