Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve kamuoyunda uzun süredir tartışılan "süresiz nafaka" düzenlemesine ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, yoksulluk nafakasının süresiz olarak talep edilmesine imkan tanıyan ifadeyi oy çokluğuyla iptal etti.
BAŞVURU ANTALYA'DAN GELDİ
Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesinin iptal edilmesi talebi üzerine yapılan başvurunun değerlendirilmesi sonucunda alındı.
İlgili hükümde, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusurunun daha ağır olmaması şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebileceği belirtiliyordu.
AYM OY ÇOKLUĞUYLA İPTAL ETTİ
Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirme sonucunda söz konusu düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Kararın gerekçesinin ilerleyen günlerde yayımlanması beklenirken, nafaka sistemine ilişkin yeni düzenlemelerin de gündeme gelmesi öngörülüyor.
NAFAKA TARTIŞMASI YILLARDIR GÜNDEMDEYDİ
Süresiz nafaka konusu uzun yıllardır hem kamuoyunda hem de siyasette tartışılan başlıklardan biri olarak öne çıkıyordu.
Son dönemde Adalet Bakanlığı da boşanma davalarının uzun sürmesi ve nafaka yükümlülüğüne ilişkin şikayetler nedeniyle yeni bir çalışma yürütüldüğünü açıklamıştı.
MEVCUT SİSTEMDE HANGİ NAFAKA TÜRLERİ BULUNUYOR?
Türk hukuk sisteminde farklı amaçlarla uygulanan çeşitli nafaka türleri bulunuyor.
Bunlar arasında tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve yardım nafakası yer alıyor.
Tedbir nafakası boşanma davası devam ederken ekonomik olarak zayıf tarafın ve çocukların mağdur olmaması amacıyla uygulanıyor ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona eriyor.
YOKSULLUK NAFAKASI NASIL İŞLİYOR?
Yoksulluk nafakası, boşanma sonrasında ekonomik açıdan zor durumda kalacak eşe ödeniyor. Bu nafakanın bağlanabilmesi için nafaka talep eden tarafın boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması, karşı tarafa göre daha ağır kusurlu olmaması ve diğer eşin ödeme gücüne sahip bulunması gerekiyor.
Mevcut sistemde bu nafaka için herhangi bir süre sınırı bulunmuyordu.
NAFAKA HER KOŞULDA DEVAM ETMİYOR
Yoksulluk nafakası süresiz olarak bağlanabilse de bazı durumlarda sona erebiliyor.
Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi halinde ödeme kendiliğinden sona eriyor.
- Ayrıca mahkeme kararıyla fiilen evli gibi yaşanması,
- Yoksulluğun ortadan kalkması,
- Düzenli gelir elde edilmesi,
- Haysiyetsiz yaşam sürdüğünün ispatlanması,
- Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda nafakanın kaldırılmasına karar verilebiliyor.
ÇOCUK NAFAKASI DEVAM EDİYOR
İştirak nafakası olarak bilinen çocuk nafakası ise velayeti alan ebeveyne çocuğun bakım, eğitim ve yaşam giderlerine katkı amacıyla ödeniyor.
Bu ödeme genellikle çocuk 18 yaşına gelene kadar devam ediyor. Eğitim hayatının sürmesi halinde yardım nafakası gündeme gelebiliyor.
YENİ DÜZENLEMEDE SÜRE SINIRI GÜNDEMDE
Kulislerde konuşulan taslak çalışmalara göre, nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi planlanıyor.
İddialara göre;
- 3 yıl evli kalanlar için 5 yıl,
- 5 yıl evli kalanlar için 7 yıl,
- 10 yıl evli kalanlar için ise 12 yıl nafaka ödenmesi gibi seçenekler değerlendiriliyor.
Bu sürenin sonunda nafaka yükümlülüğünün sona erdirilmesi ve ihtiyaç sahibi kişilerin sosyal destek mekanizmalarıyla desteklenmesi üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
BOŞANMA DAVALARININ HIZLANDIRILMASI HEDEFLENİYOR
Planlanan düzenlemelerle birlikte çekişmeli boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması da amaçlanıyor. Boşanma sürecini uzatan bazı konuların ayrı davalar kapsamında değerlendirilmesi ve yargı süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
