Evrenin en yoğun gök cisimlerinden nötron yıldızlarının çevrelerinden nasıl madde topladığına ilişkin önemli bir aşama doğrudan gözlendi. BP Crucis ikili sistemindeki incelemeler, dev yıldızdan kopan gazın pulsara uzanan yolculuğunu ortaya çıkardı.

Notron Yildizi Beslenme Goruntusu

DEV YILDIZDAN NÖTRON YILDIZINA

Sistemdeki Wray 977, Güneş'in yaklaşık 40 katı kütleye sahip mavi bir hiperdev. Eşlikçisi GX 301-2 ise yalnızca yaklaşık 20 kilometre çapında bir nötron yıldızı. Wray 977'nin uzaya yaydığı yoğun gaz ve plazmanın bir bölümü GX 301-2 tarafından çekiliyor. Yapılan gözlemlerde bu maddenin nötron yıldızına doğru saatte yaklaşık 540 bin kilometre hızla ilerlediği belirlendi.

Notron Yildizi

ÇEVRESİNDE GEÇİCİ DİSK OLUŞUYOR

Gözlemler, NASA ve JAXA'nın ortak XRISM X-ışını gözlemeviyle gerçekleştirildi. Verilere göre nötron yıldızı gazı yakaladığında çevresinde geçici bir birikim diski oluşabiliyor.

Notron Yildizi Beslenme

Madde bu diskten nötron yıldızına düşerken disk bir süre sonra kayboluyor, ardından yörüngenin ilerleyen bölümünde yeniden oluşabiliyor. Araştırmacılar ayrıca nötron yıldızından yaklaşık 100 bin ila 1 milyon kilometre uzaklıktaki daha önce doğrudan incelenmesi zor olan bölgedeki madde hareketlerini takip etmeyi başardı.

Muhabir: HİLAL SİNA DENİZ