Japonya'da yapay zekayla ses klonlama tartışmalarını alevlendiren dikkat çekici bir dava gündemde. Anime dünyasının tanınmış seslendirme sanatçılarından Kenjiro Tsuda, kendine özgü bariton sesinin yapay zekayla taklit edildiğini öne sürerek TikTok'a dava açtı. Japonya'da bir kişinin ses kimliğinin yapay zeka kopyalarına karşı korunmasını amaçlayan ilk hukuki girişimlerden biri olarak değerlendirilen davada Tokyo Bölge Mahkemesi'nin çarşamba günü kararını açıklaması bekleniyor.
'SESİM YAPAY ZEKAYLA KOPYALANDI' İDDİASI!
Jujutsu Kaisen ve Yu-Gi-Oh! gibi dünya çapında tanınan yapımlardaki rolleriyle bilinen 55 yaşındaki Tsuda, kendisine özgü olduğunu savunduğu "derin" ve "parlak" ses tonunu taklit eden çok sayıda videonun TikTok'tan kaldırılmasını talep ediyor.
Davanın merkezinde, yapay zekayla üretildiği belirtilen bir sesin Tsuda'nın sesiyle benzerliği ve bunun sanatçının kişilik ve tanıtım haklarını ihlal edip etmediği bulunuyor.
TIKTOK: "JENERİK BİR ERKEK SESİ"
Mahkeme kayıtlarına göre TikTok ise söz konusu videolardaki sesin "jenerik bir erkek sesi" olduğunu savunuyor. Şirket, kullanılan ses ile Tsuda'nın gerçek sesi arasındaki benzerlik algısının öznel olduğunu ileri sürerken, haksız rekabet yasalarının ihlal edildiği yönündeki suçlamaları da reddediyor.
TikTok ayrıca platformun rolünün, ifade özgürlüğü sınırları içerisinde kullanıcıların yaratıcı içeriklerini paylaşabilecekleri bir alan sağlamak olduğunu savunuyor.
ANONİM HESABIN 200 BİNDEN FAZLA TAKİPÇİYE ULAŞTIĞI BELİRTİLDİ
Davaya konu videoların anonim bir TikTok hesabı üzerinden yayımlandığı aktarıldı. Hesabın profilinde ise Tsuda'nın Jujutsu Kaisen yapımında seslendirdiği karaktere benzeyen bir görselin kullanıldığı belirtildi.
Paylaşımlarda şehir efsaneleri, okült olaylar ve komplo teorileri hakkındaki içeriklerin çeşitli görüntüler ve yapay zekayla üretildiği belirtilen konuşmalarla bir araya getirildiği kaydedildi.
Dava dilekçesine göre hesap bir dönem 200 binden fazla takipçiye ulaştı. Hesabın aylık gelirinin ise 500 bin yenin, yaklaşık 3 bin 200 doların, üzerine çıkmış olabileceği öne sürüldü.
AVUKATLARI 'TANITIM HAKKI İHLALİ' DİYOR
Tsuda'nın avukatları, hesabın popülerliğinde ünlü oyuncunun sesine benzetilen ses kullanımının belirleyici olduğunu savunuyor. Hukuk ekibi, bu kullanımın Tsuda'nın kendi kimliğinin unsurlarını kontrol etme ve bunlardan ticari olarak yararlanma hakkını kapsayan tanıtım haklarını ihlal ettiğini ileri sürüyor.
Söz konusu hesap artık TikTok'ta görüntülenemiyor. Mahkemenin ise paylaşımların kaldırılmasından TikTok'un sorumlu tutulup tutulamayacağı konusunda karar vermesi bekleniyor.
JAPON OYUNCULARDAN TSUDA'YA DESTEK!
Japonya Aktörler Sendikası Başkanı ve seslendirme sanatçısı Yuko Sasaki, Tsuda'ya destek verdiklerini açıkladı. Bir oyuncunun sesinin yıllarca süren eğitim ve çıraklığın sonucunda ortaya çıktığını vurgulayan Sasaki, mahkemenin ses üzerindeki hakları temel bir hak olarak değerlendirmesi gerektiğini savundu.
Dava sürerken Sasaki ve meslektaşları, üretken yapay zekanın sanatçıları izinsiz biçimde taklit etmesine karşı "No More" adlı bir kampanya da başlattı.
'SEKTÖRÜN GELECEĞİNİ TEHDİT EDEBİLİR'
Kampanyada yer alan aktör Bin Shimada, mahkemeden TikTok lehine çıkabilecek bir kararın sosyal medyada kontrolsüz ses klonlamasının önünü açabileceğini savundu. Shimada, böyle bir durumun özellikle genç oyuncuların gelecek beklentilerini olumsuz etkileyebileceğini ve seslendirme sektörünü ciddi biçimde zorlayabileceğini dile getirdi.
JAPONYA'DA SESİ DOĞRUDAN KORUYAN ÖZEL BİR YASA YOK
Bunların yanı sıra öğrenilen bilgilere göre Japonya'da bir kişinin sesini doğrudan koruma altına alan özel bir yasa bulunmuyor. Ancak Japonya Adalet Bakanlığı geçen ay mevcut haklar çerçevesinde sesin nasıl korunabileceğine ilişkin bağlayıcı olmayan bir kılavuz yayımladı. Bakanlık, sesi "kişiliğin sembolü" olarak nitelendirerek tanıtım hakları ile portre ve benzerliğin izinsiz kullanımını engelleyen haklar kapsamında değerlendirdi.
Bu kılavuzun Tokyo Bölge Mahkemesi'nin vereceği kararda nasıl bir etkisinin olacağı ise henüz bilinmiyor.
GÖZLER ÇARŞAMBA GÜNKÜ KARARDA
Waseda Üniversitesi Fikri Mülkiyet Çalışmaları Bölümünden Profesör Tatsuhiro Ueno, mahkemenin Tsuda'nın sesine ilişkin tanıtım hakkını tamamen reddetme ihtimalinin düşük olduğunu düşündüğünü belirtti. Bu, Ueno'nun hukuki değerlendirmesi; mahkemenin nasıl karar vereceği henüz belli değil.
Kıdemli seslendirme sanatçısı Michihiro Ikemizu da Tsuda'ya destek verirken, oyunculuğun sürekli olarak hissetme ve performansı duruma göre uyarlama gerektirdiğini, yapay zekanın insan performansının bu yönünü karşılayamayacağını savundu.
Tokyo Bölge Mahkemesi'nin vereceği kararın, yalnızca Tsuda ve TikTok arasındaki uyuşmazlık açısından değil, yapay zekayla üretilen ses kopyalarına karşı sanatçıların hangi haklara sahip olacağı tartışması bakımından da yakından takip edilmesi beklenmekte.
