Fransız sağlık yetkilileri, öncelikle çiftlik hayvanlarını etkileyen Shamonda virüsünün ilk belgelenmiş insan enfeksiyonunu açıkladı. Ağır bağışıklık yetmezliği bulunan hasta, ekim ayının başında hayatını kaybetti. Yetkililer, genel nüfus için şu ana kadar herhangi bir risk tespit edilmediğini bildirirken soruşturmanın sürdüğünü duyurdu.
SHAMONDA VİRÜSÜ NEDİR?
Shamonda virüsü, ağırlıklı olarak çiftlik hayvanlarını etkileyen ve esas olarak Culicoides cinsi küçük, kan emici tatarcıkların ısırıklarıyla bulaşan bir orthobunyavirüstür. Schmallenberg ve Akabane virüsleriyle aynı geniş virüs grubunda yer alır.
İlk kez 1960'lı yılların ortalarında Nijerya'da tespit edilen virüsün, daha sonra Batı, Doğu ve Güney Afrika'nın bazı bölgelerinde ve Japonya'da görüldüğü bildirildi.
Fransa Tarım Bakanlığına göre virüs, 2026 yazında Fransa, Almanya ve İsviçre'nin de aralarında bulunduğu Avrupa ülkelerinde tespit edildi. Birleşik Krallık Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansı da ağustos ayında Jersey'deki sığırlarda virüse rastlandığını açıkladı.
İLK İNSAN VAKASI FRANSA'DA KAYDA GEÇTİ
Fransız Sağlık Bakanlığı, ilk belgelenmiş insan enfeksiyonunun, ciddi bir hastalık nedeniyle Lyon'daki Hospices Civils hastane grubunda tedavi gören ve ağır bağışıklık yetmezliği bulunan bir kişide tespit edildiğini duyurdu.
Ekim ayının başında hayatını kaybeden hastada ölüm öncesinde görülen nörolojik komplikasyonların enfeksiyonla çok büyük olasılıkla bağlantılı olduğu belirtildi. Bununla birlikte, virüsün hastadaki klinik etkilerine ilişkin araştırmalar devam ediyor.
Araştırmacılar, hastanın Fransa'nın doğusunda, ilkbahar ve yaz aylarında hayvanlar arasında virüsün dolaşımda olduğu bir bölgede tatarcık ısırığıyla enfekte olmuş olabileceğini değerlendiriyor.
Virüsün onlarca yıldır Afrika ve Asya'nın bazı bölgelerinde görülmesine rağmen daha önce insan enfeksiyonunun belgelenmemiş olması, vakayı dikkat çekici kılıyor.
HAYVANLARDA ATEŞ, İSHAL VE SÜT ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞE YOL AÇABİLİYOR
Fransa Tarım Bakanlığına göre Shamonda virüsü, sığırlarda ateş, ishal, halsizlik ve süt üretiminde azalmaya neden olabiliyor. Bu belirtiler genellikle geçici seyrediyor.
Gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar ise düşük ve fetüste gelişim bozuklukları gibi üreme sorunlarına yol açabiliyor.
Sığırlar virüsün başlıca konakları arasında yer alırken bazı Avrupa ülkelerinde koyun, keçi, at ve alpakalarda da enfeksiyon tespit edildi. Almanya ve İsviçre'de nörolojik belirtiler gösteren atlarda virüsün saptandığı bildirildi. Ancak enfeksiyon ile bu belirtiler arasındaki bağlantıya ilişkin araştırmalar sürüyor.
VİRÜS NASIL BULAŞIYOR?
Shamonda virüsü esas olarak Culicoides cinsi tatarcıkların ısırmasıyla yayılıyor. Bu küçük kan emici böcekler, hayvanlarda görülen çeşitli virüslerin taşınmasında rol oynuyor.
Fransa Tarım Bakanlığı, hamile hayvandan yavrusuna geçiş dışında hayvanlar arasında doğrudan bulaşmanın önemli ölçüde gerçekleştiğine dair kanıt bulunmadığını açıkladı.
Bakanlık ayrıca et, süt ve süt ürünleri tüketimi yoluyla bulaşmayı gösteren bilimsel bir kanıt bulunmadığını bildirdi. Bununla birlikte, hasta hayvanlardan elde edilen ürünlerin tüketime uygun olmadığı vurgulandı.
AŞISI VE VİRÜSÜ ORTADAN KALDIRAN TEDAVİSİ BULUNMUYOR
Fransa Tarım Bakanlığına göre Shamonda virüsüne karşı şu anda kullanılabilir bir aşı bulunmuyor. Enfekte hayvanlarda virüsü ortadan kaldıran özel bir tedavi de mevcut değil.
Veteriner hekimler, hastalık belirtilerini hafifletmeye yönelik tedaviler uygulayabiliyor. Çiftçilere sığırlarda ateş, ishal veya süt üretiminde azalma görülmesi halinde veteriner desteği almaları öneriliyor.
Yetkililer ayrıca sıvı gübre ve durgun su gibi tatarcıkların üreme alanlarının ortadan kaldırılması ve nakliye araçlarının böceklere karşı ilaçlanması yoluyla hayvanların maruziyetinin azaltılmasını tavsiye ediyor.
Virüs, mevcut durumda Avrupa Birliği hayvan sağlığı mevzuatı kapsamında düzenlemeye tabi hastalıklar arasında sınıflandırılmıyor. Bu nedenle enfeksiyon tespit edildiğinde zorunlu itlaf uygulanması gerekmiyor.
YETKİLİLERİN İNCELEMESİ SÜRÜYOR
Fransız yetkililer, virüsün insanlarda ve hayvanlarda oluşturduğu etkileri ve yayılımını daha iyi anlamak amacıyla insan, hayvan ve çevre sağlığı uzmanlarının katılımıyla araştırmalarını sürdürüyor.
Yetkililer, mevcut bilgilere dayanarak genel nüfus için herhangi bir risk tespit edilmediğini belirtti. Fransa'nın Dünya Sağlık Örgütü ile Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezini de vakadan haberdar ettiği bildirildi.
