ABD’de yapılan geniş kapsamlı bir analiz, içme suyunun kaynağı olan yeraltı suyunun yaşı ile Parkinson hastalığı riski arasında olası bir bağlantı olduğunu öne sürdü. Araştırmaya göre son 70–75 yılda yağışlarla yenilenen “daha genç” yeraltı sularını kullanan bölgelerde Parkinson riski daha yüksek görünürken, 12.000 yıldan eski “buzul akiferleri”yle beslenen su kaynakları daha koruyucu bir tabloyla ilişkilendirildi.
Bilim insanları, bulguların neden-sonuç ilişkisi kurmadığını ve yalnızca bir bağlantıya işaret ettiğini vurguluyor.
12.000’DEN FAZLA HASTA VE 1,2 MİLYON KİŞİLİK KONTROL GRUBU
Çalışma, Arizona’daki Barrow Neurological Institute tarafından yürütüldü. Araştırmacılar, 12.000’den fazla Parkinson hastası ile 1,2 milyon kişilik kontrol grubunu analiz etti. Katılımcılar, ABD genelindeki 1.279 yeraltı suyu örnekleme noktasından 4,8 kilometre çevresinde yaşıyordu.
Örnekleme noktalarının akifer tipi, yeraltı suyunun yaşı, içme suyunun kaynağı ve olası toksik kirleticiler bir arada değerlendirildi.
BUZUL AKİFERLERİ VE KARİBONAT SU KAYNAKLARI
ABD’de birçok akifer karbonat tipinde olup Ortabatı, Güney ve Florida’da yaygın. Öte yandan Kuzeydoğu ve Yukarı Ortabatı’da bazı topluluklar, 12.000 yıldan eski buzulların oluşturduğu buzul akiferlerinden su alıyor.
Araştırmacılardan Brittany Krzyzanowski, daha genç yeraltı sularının yüzeye yakın olduğu için çevresel kirleticilere daha açık olduğunu; daha yaşlı yeraltı sularının ise derinde bulunduğundan kirlenmeye karşı daha korunaklı olduğunu belirtti.
ANALİZİN BULGULARI
Yaş, cinsiyet ve hava kirliliği gibi risk faktörleri dikkate alındığında, daha yaşlı yeraltı sularının koruyucu etkisi olduğu gözlemlendi. Karbonat akiferlerinden gelen suyun, buzul akiferleriyle karşılaştırıldığında Parkinson riskini artırdığı, en genç yeraltı sularının ise en yüksek riskle ilişkili olduğu bildirildi.
Buzul akiferlerinden su alan katılımcı sayısı daha sınırlı olsa da, bulgular içme suyunun kaynağı ve yeraltı suyunun yaşının uzun vadeli nörolojik sağlıkla ilişkili olabileceğine dair dikkat çekici bir işaret sunuyor.
ÇALIŞMANIN SINIRLILIKLARI
Araştırmacılar, çalışmanın iki sınırlılığı olduğunu vurguluyor:
-
Daha genç yeraltı suyunun doğrudan Parkinson’a yol açtığı kanıtlanamadı; yalnızca bir ilişki gösterildi.
-
Örnekleme noktası çevresinde yaşayan herkesin aynı kaynaktan su aldığı varsayımı her bölgede geçerli olmayabilir.
