TikTok ve Instagram’da saç dökülmesi, çatlamış dudaklar ve soluk cilt gibi değişiklikleri düşük ferritin düzeyine bağlayan içerikler milyonlarca kez izleniyor. Öncesi ve sonrası fotoğraflarıyla yayılan akım, kişinin yüzüne bakarak demir eksikliğinin anlaşılabileceği düşüncesini besliyor.
BBC’ye konuşan aile hekimi Dr. Aziza Sesay ve hematoloji uzmanları ise görünümdeki değişikliklerin başka nedenlerle de ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.
FERRİTİN NEDİR, KANSIZLIKTAN FARKI NE?
Ferritin, demir depolayan bir protein. Kandaki düzeyi, vücudun demir rezervleri hakkında bilgi veriyor. Alyuvarlarda oksijen taşıyan hemoglobinin düşük olması ise kansızlık olarak adlandırılıyor.
Demir depoları, hemoglobin düşmeden önce de azalabiliyor. Dolayısıyla kansızlık bulunmaması, demir eksikliği olmadığı anlamına gelmiyor.
YÜZE BAKARAK DEMİR EKSİKLİĞİ ANLAŞILIR MI?
Uzmanlara göre “ferritin yüzü” tıbbi bir tanı değil. Solgunluk, saç dökülmesi ve kırılgan tırnaklar demir eksikliğine eşlik edebilse de bu belirtiler yalnızca bu duruma özgü değil.
Hematoloji uzmanı Dr. Drew Provan, yüz görünümünden ferritin düzeyinin belirlenemeyeceğini vurguluyor. Işık, cilt tonu ve yorgunluk gibi etkenler de görünümü etkileyebiliyor.
GÖRÜNTÜDEN ÇOK BELİRTİLER ÖNEMLİ
Doktorlar, kişinin yaşadığı şikayetlerin ve kendisini nasıl hissettiğinin fotoğraflardan daha yararlı bilgi sunduğunu belirtiyor. Kan testleriyle eksikliğin değerlendirilmesinin ardından nedeninin araştırılması da önem taşıyor.
Yoğun adet kanamaları, yetersiz demir alımı, sindirim sistemindeki kan kayıpları ve emilim sorunları olası nedenler arasında bulunuyor.
TEST YAPTIRMADAN TAKVİYEYE BAŞLAMAYIN
Uzmanlar, sosyal medya paylaşımlarından hareketle demir takviyesi kullanılmaması gerektiğini söylüyor. Gereksiz takviye zararlı olabilirken kendi kendine tedavi, altta yatan sorunun araştırılmasını da geciktirebiliyor.
