Çalışma hayatında farklı sigortalılık statülerine geçenlerin emeklilik hesabında yalnızca toplam prim günü belirleyici olmuyor. Primlerin hangi statüde ve hangi dönemde ödendiği, emeklilik koşullarını da etkileyebiliyor.
Ahmet Kıvanç’ın değerlendirmesinde, özellikle son yedi yıllık hizmet süresi ve hizmet birleştirmesi öne çıkıyor.
SON YEDİ YIL, TAKVİMDEKİ YEDİ YIL DEĞİL
Son yedi yıl hesabında esas alınan süre, emeklilik başvurusundan önce geçen yedi takvim yılı değil, prim ödenen son 2.520 günlük hizmet.
Bu kurala tabi sigortalılarda, söz konusu dönemde hangi statüde daha fazla hizmet bulunuyorsa emeklilik o statünün koşullarına göre değerlendiriliyor. Hizmet sürelerinin eşit olması durumunda son statü esas alınıyor.
Dolayısıyla 2.520 gün, tek başına emekli maaşının tutarını belirleyen bir hesap anlamına gelmiyor. Öncelikle hangi statüden emekli olunacağını etkiliyor.
HİZMET BİRLEŞTİRMESİNDE GÜN SAYISI ÖNEMLİ
Kıvanç, farklı statülerdeki hizmetlerin her durumda birleştirilmesinin zorunlu olup olmadığı sorusunu da yargı kararları üzerinden ele aldı.
Aktardığı örnekte, SSK hizmetinin tek başına emekliliğe yeterli olması, hangi çalışmaların hesaba katılacağı açısından belirleyici oldu. Bu nedenle farklı statülerde çalışması bulunanların durumu, kendi hizmet dökümleri ve emeklilik şartları üzerinden değerlendiriliyor.
ASKERLİK BORÇLANMASI MAAŞI NE KADAR ETKİLER?
Yazıda, 2009’da sigortalı olan ve e-Devlet’te tahmini aylığı yaklaşık 27 bin lira görünen bir okurun sorusuna da yer verildi.
Kıvanç’ın bu okur için yaptığı örnek hesapta, 18 aylık askerlik borçlanmasının aylık bağlama oranına 3 puan ekleyebileceği, tahmini aylığı da yaklaşık 29 bin 500 liraya taşıyabileceği belirtildi.
Bu tutarlar, soruyu yönelten kişinin bilgilerine dayanan örnek hesaplamayı yansıtıyor. Borçlanmanın aylığa etkisi herkes için aynı olmuyor.
KIDEM TAZMİNATI İÇİN “ÖNCE YAZI” UYARISI
Kıvanç’ın dikkat çektiği bir diğer konu, emeklilik için yaş dışındaki koşulları tamamlayarak işten ayrılmak isteyen çalışanların kıdem tazminatı oldu.
8 Eylül 1999–30 Nisan 2008 döneminde ilk kez sigortalı olanlar için ele alınan 7.000 prim günü seçeneğinde, SGK’dan ilgili yazının alınmasının önemi vurgulandı. Kıvanç, bu belge alınmadan istifa edilmemesi gerektiğini belirtti.
KADEMELİ EMEKLİLİKTE TASLAK VE TAKVİM BEKLENİYOR
Kıvanç’ın aktardığı bilgilere göre kademeli emeklilik için henüz açıklanmış bir kanun taslağı ve uygulama takvimi bulunmuyor.
Emekli aylığını öğrenmek isteyenlere ise mevcut net ücretlerinden hareketle tahminde bulunmak yerine, e-Devlet’teki tahmini aylık hesaplamasını incelemeleri öneriliyor.
