Kene tutunması, özellikle kırsal, çayırlık ve ormanlık alanlarda daha sık görülmektedir. Erken fark edilmediğinde ölümcül sonuçlara yol açabilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), enfekte kenelerin insan vücuduna tutunmasıyla bulaşabildiği gibi, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla korunmasız temas sonucu da bulaşabilmektedir. Özellikle bahar ve yaz aylarında doğayla temasın artması nedeniyle bu konuda doğru bilgilenmek hayati önem taşır.
HASTALIĞIN BELİRTİLERİ VE ERKEN TANI
Dr. Dilara Akman, hastalığın genellikle kene tutunmasından 1-3 gün sonra, en geç 10 gün içinde belirti verdiğini ifade etmektedir. İlk bulgular arasında ani başlayan yüksek ateş, halsizlik, kas-eklem ağrıları, baş ağrısı, bulantı, karın ağrısı ve ishal yer almaktadır. İlerleyen dönemde ciltte morluklar, burun veya diş eti kanaması ile idrar ya da dışkıda kanama görülebilir. Ateşle birlikte yaygın vücut ağrısı ve kanama bulguları olan hastalarda KKKA mutlaka akla getirilmelidir. Erken tanı ve doğru tedavi, hastalığın yönetiminde hayat kurtarıcı bir role sahiptir.
AÇIK ALANLARDA KORUYUCU KIYAFET GİYİN
Piknik, kamp, doğa yürüyüşü veya tarla-bahçe işleri sırasında mümkün olduğunca uzun kollu giysiler tercih edilmeli ve pantolon paçaları çorap içine sokulmalıdır. Ayrıca, kenelerin daha kolay fark edilebilmesi için açık renkli kıyafetlerin kullanılması önerilmektedir.
KENE KOVUCU ÜRÜNLERDEN YARARLANIN
Cilde veya kıyafetlere uygulanabilen, Sağlık Bakanlığı onaylı kene kovucu ürünler riskli bölgelerde koruyucu olabilir. Ancak bu ürünlerin kullanım talimatlarına uygun şekilde uygulanması gerekmektedir.
DOĞADAN DÖNDÜKTEN SONRA VÜCUT KONTROLÜ YAPIN
Kene vücudun her yerinde olabilir; ancak genellikle saçlı deri, kulak arkası, koltuk altı, kasık bölgesi ve diz arkası gibi fark edilmesi zor alanlara tutunmayı tercih eder. Açık alandan dönüşte, kişinin hem kendisini hem de çocuklarını, tüm kıyafetlerini çıkararak dikkatlice kontrol etmesi büyük önem taşır. Kene vücuttan ne kadar kısa sürede uzaklaştırılırsa hastalık riski o kadar azalır.
KENEYİ YANLIŞ YÖNTEMLERLE ÇIKARMAYIN
Kenenin üzerine kolonya, sigara, sabun, deterjan veya kimyasal madde dökmek son derece yanlış bir uygulamadır. Bu tür yöntemler kenenin strese girerek taşıdığı virüsü daha fazla salgılamasına neden olabilir ve bulaş riskini artırabilir.
KENEYE ÇIPLAK ELLE TEMAS ETMEYİN
Kene ezilmemeli ve çıplak elle tutulmamalıdır; çünkü virüs, ezilen kenenin vücut sıvılarıyla temas sonrası da bulaşabilir. Bir cımbız veya kene kartı yardımıyla, kenenin vücuda girdiği en yakın noktadan (baş kısmından) tutularak tek hamlede dik bir şekilde çekilmelidir. Eğer kişi kendine güvenemiyorsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
HAYVAN TEMASI SIRASINDA DİKKATLİ OLUN
Hastalık sadece kene tutunmasıyla değil, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabilir. Özellikle hayvancılıkla uğraşan kişilerin eldiven ve koruyucu ekipman kullanması büyük önem arz eder.
KENE TUTUNMASINDAN SONRA 10 GÜN BELİRTİLERE DİKKAT EDİN
Kene tutunması durumunda ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı veya kanama bulguları açısından ilk 10 gün kritik öneme sahiptir. Herhangi bir şikayet gelişmesi halinde mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. KKKA tedavisi ihmal edildiğinde ağır sonuçlara yol açabilen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Tüm tedavi yöntemlerine rağmen bazen ağır vakalar kaybedilebildiği için, korunma önlemleri kritiktir; doğru bilgi, erken farkındalık ve basit korunma yollarıyla hastalık büyük ölçüde önlenebilir.
