Evrenin en şiddetli kozmik çarpışmalarından yayılan yerçekimi dalgaları gözlemlerinde önemli bir genişleme yaşandı. LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) İşbirliği, yeni katalogla birlikte kara delik ve nötron yıldızı birleşmeleri tespitlerinin sayısını iki kattan fazla artırdı.
YENİ KATALOGDA 128 YENİ ADAY
Mayıs 2023 ile Ocak 2024 arasındaki gözlem döneminde kaydedilen 128 yeni aday, önceki dönemlerde belirlenen 90 olası kaynağın üzerine eklendi. Bu sayede yerçekimi dalgası gözlemlerinde kayıtlı sistem sayısı önemli ölçüde arttı.
SIRADIŞI SİSTEMLER GÖZLEMLENDİ
Araştırmacılar, yeni veriler sayesinde daha önce görülmemiş özelliklere sahip sistemlerin tespit edildiğini belirtiyor. Bunlar arasında şimdiye kadar kaydedilen en ağır kara delik birleşmeleri, kütleleri belirgin biçimde farklı kara delik çiftleri ve çok yüksek dönüş hızına sahip sistemler yer alıyor. Bazı kara deliklerin kütlesi Güneş’in yaklaşık 130 katına ulaşabiliyor.
KARA DELİK VE NÖTRON YILDIZI BİRLEŞMELERİ
Katalogda bir kara delik ile bir nötron yıldızının birleştiği iki yeni olay da kaydedildi. Bu tür sistemler, evrendeki aşırı koşulların anlaşılması açısından özel önem taşıyor.
HASSASİYET ARTIŞI VE UZAK GÖZLEMLER
Yerçekimi dalgası dedektörlerinin hassasiyetindeki artış sayesinde bazı nötron yıldızı birleşmeleri yaklaşık 1 milyar ışık yılı, bazı kara delik birleşmeleri ise yaklaşık 10 milyar ışık yılı uzaklıktan tespit edildi.
YERÇEKİMİ DALGASI ASTRONOMİSİNDE YENİ DÖNEM
1915 yılında Albert Einstein’ın öngördüğü yerçekimi dalgaları, 14 Eylül 2015’te LIGO tarafından ilk kez doğrudan doğrulandı. O tarihten sonra Virgo ve KAGRA ile yapılan ortak gözlemler, bu alanda tekil keşiflerden düzenli ve kapsamlı gözlem dönemlerine geçildiğini gösteriyor.
Yeni katalog, hem kara deliklerin oluşum modellerini test etmek hem de genel görelilik kuramını daha zorlu koşullarda sınamak için önemli veri sağlıyor. Araştırma sonuçlarının yakında Astrophysical Journal Letters dergisinin özel sayısında yayımlanması planlanıyor.
