Samanyolu Galaksisi’nin merkezinden uzun süredir tespit edilen gizemli gama ışını sinyalleri için yeni bir açıklama öne sürüldü. Birleşik Krallık’taki King’s College London araştırmacıları, “uyarılmış karanlık madde” adı verilen varsayımsal bir yapının galaksinin kalbindeki en az iki kozmik gizemi açıklayabileceğini belirtti.
ÜÇ TEMEL GÖZLEM VE KARANLIK MADDE İLİŞKİSİ
Bilim insanlarının dikkatini çeken üç önemli gözlem bulunuyor:
-
511 keV enerji düzeyindeki özel ışınım çizgisi
-
Yaklaşık 2 MeV düzeyinde gözlenen gama ışını fazlalığı
-
Merkezî Moleküler Bölge’deki gazın alışılmadık derecede iyonize olması
Yeni modele göre, bu üç etkinin ortak kaynağı Samanyolu merkezindeki yoğun karanlık madde birikimi olabilir.
UYARILMIŞ KARANLIK MADDE MEKANİZMASI
Modele göre karanlık madde parçacıkları galaksinin merkezinde yoğun ve hızlı hareket ediyor. Bilinmeyen bir kuvvet aracılığıyla birbirleriyle etkileşime giren parçacıklar, daha yüksek enerjili “uyarılmış” bir duruma geçiyor. Bu durum kararsız hale gelerek bozunuyor ve elektron ile pozitron üretimi gerçekleşiyor.
Pozitronlar çevreleriyle etkileşime girerek gözlenen gama ışını sinyallerinin bir kısmını oluşturabiliyor. Özellikle 511 keV çizgisi ve 2 MeV fazlalığı bu mekanizma ile açıklanabiliyor.
BİRDEN FAZLA GİZEM HEDEFTE
Araştırmanın ortak yürütücülerinden Dr. Shyam Balaji, galaktik merkezde düşük enerji rejiminde görülen farklı sinyallerin birbirinden kopuk gibi durduğunu ancak modelin en az ikisini aynı anda açıklayabildiğini belirtiyor. Pozitron üretimi, hem düşük hem yüksek enerjili gama ışını emisyonlarına katkı sağlıyor ve bölgedeki gazın olağandışı iyonizasyonunu da açıklamada rol oynayabilir.
GÜÇLÜ BİR TEORİ AMA KESİN DEĞİL
Araştırmacılar, karanlık maddenin hâlâ varsayımsal olduğunu vurguluyor. Yeni model, gözlemlerle uyumlu bir açıklama öneriyor ancak gizemi tamamen çözmüyor. Gelecekte devreye girecek gözlemevlerinin, Samanyolu merkezindeki süreçleri daha ayrıntılı inceleyerek modelin doğruluğunu test etmesi bekleniyor.
