İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye ekonomisinin en büyük kronik sorunu olan enflasyonun neden düşürülemediğini ve kalıcı çözüm yollarını analiz etti. Eğilmez, enflasyonun sadece rakamsal bir artış değil, aynı zamanda bozulan bir güven ve beklenti meselesi olduğunu vurguladı.
MAHFİ EĞİLMEZ ANALİZİ: ENFLASYON NEDEN DÜŞMÜYOR?
Mahfi Eğilmez, kişisel blog sayfasında yayımladığı analizde, Türkiye'nin enflasyonu zaman zaman düşürse de bu durumu kalıcı hale getiremediğine dikkat çekti. "Sorun sadece enflasyonu düşürmek değil, onu düşük seviyelerde tutabilmektedir" diyen Eğilmez, Türk siyasetindeki "önce büyüyelim, enflasyonu sonra hallederiz" anlayışının en temel yanlış olduğunu belirtti.
BEKLENTİLERİN BOZULMASI VE FİYATLAMA DAVRANIŞI
Enflasyonla mücadelenin ilk kuralının fiyat artışlarına izin vermemek olduğunu belirten Eğilmez, beklentilerin bir kez bozulması durumunda insanların gelecekte fiyatların daha da artacağına inandığını ifade etti. Bu durumun fiyatlama davranışlarını kalıcı olarak bozduğunu ve enflasyonu düşürmeyi çok daha zor hale getirdiğini vurguladı.
MALİYET VE TALEP ENFLASYONU AYRIMI
Türkiye gibi üretimin büyük oranda ithal girdilere dayalı olduğu ekonomilerde kur artışının doğrudan maliyetleri yükselttiğini belirten Eğilmez, ekonomi yönetiminin hatasını şu sözlerle açıkladı: "Eğer sorun talep kaynaklıysa faiz ve vergi artırımı çözüm olabilir. Ancak sorun maliyet kaynaklıysa üretimi frenlemek yeni fiyat artışlarına yol açabilir." Türkiye'de her iki enflasyon türünün de aynı anda yaşandığını ve çözümlerin yan etkilerinin iyi hesaplanması gerektiğini ekledi.
YAPISAL REFORMLAR VE GÜVEN SORUNU
Beklentileri düzeltmenin yolunun sadece faiz artırmak olmadığını vurgulayan iktisatçı, kapsamlı bir değişim programının şart olduğunu ifade etti. Eğilmez'e göre; hukukun üstünlüğü, liyakat, kurumların bağımsızlığı ve demokrasi standardı gibi yapısal unsurlar düzelmeden ekonomide güven tesis edilemez. Güvenin olmadığı bir ortamda ise hiçbir ekonomik program tam başarıya ulaşamaz.
2021 HATASI VE GÜNÜMÜZDEKİ EKSİKLİKLER
Özellikle 2021 yılında uygulanan düşük faiz politikasının enflasyonu denetimden çıkardığını hatırlatan Eğilmez, 2023 ortasından itibaren dönülen geleneksel politikaların (faiz ve vergi artışı) bir "aşamalı program" niteliği taşıdığını ancak bir ayağının eksik kaldığını savundu. Bu programın en büyük eksiğinin yapısal reformların devreye sokulmaması olduğunu belirten Eğilmez, 2001 krizi sonrası yakalanan başarının arkasında bankacılık reformu ve AB çıpası gibi yapısal adımların olduğunu hatırlattı.
SONUÇ: DÜĞÜM GÜVENDE KİLİTLİ
Analizinin sonunda enflasyonun neden kalıcı olarak düşmediğini bir kez daha özetleyen Mahfi Eğilmez; güven zayıfladığında beklentilerin bozulduğunu, beklentiler bozulduğunda ise enflasyonun yeniden yükselmeye başladığını belirtti. Hukuk düzeni ve yapısal reformlar yapılmadığı sürece ekonomik göstergelerdeki iyileşmelerin geçici kalacağı uyarısında bulundu.
