Sebzeyi yağsız yemek çoğu zaman “daha sağlıklı” olarak görülür. Ancak diyet kültürünün yıllardır tekrarladığı “yağdan kaç” refleksi, önemli bir biyokimyasal gerçeği gözden kaçırıyor: Bazı vitamin ve antioksidanlar yağ olmadan vücutta tam olarak emilemiyor.
BETA-KAROTENİN GİZLİ İHTİYACI
Alman Beslenme Derneği (DGE) uzmanlarından Antje Gahl’e göre sebzeler neredeyse her zaman bir miktar yağla birlikte tüketiliyor. Bu sadece lezzet meselesi değil, aynı zamanda biyolojik bir gereklilik.
Kara lahana, havuç, dolmalık biber, kabak, ıspanak ve brokoli gibi sebzelerde bulunan beta-karoten; turuncu, kırmızı ve koyu yeşil renklerin kaynağı olan güçlü bir pigmenttir. Ancak beta-karoten yağda çözünen bir bileşiktir. İnce bağırsakta emilebilmesi için küçük yağ damlacıklarıyla birleşmesi gerekir. Yağ molekülleri adeta bu besin öğesini taşıyan kapsüller gibi davranarak bağırsak duvarından geçişini kolaylaştırır.
BİR ÇAY KAŞIĞI YETERLİ
Uzmanlara göre öğün başına 3–5 ml, yani yaklaşık bir çay kaşığı yağ emilim için yeterlidir. Kolza yağı, zeytinyağı veya diğer bitkisel yağlar bu amaçla önerilir. Amaç yüksek miktarda yağ tüketmek değil; doğru kombinasyonu kurmaktır.
YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLERİN ROLÜ
Uzun yıllar boyunca yağ, sağlıklı beslenmenin “sakıncalı” unsuru olarak görüldü. Oysa A, D, E ve K vitaminleri gibi yağda çözünen vitaminler söz konusu olduğunda yağın işlevsel bir rolü vardır.
Sebzeleri tamamen yağsız tüketmek kalori alımını azaltabilir. Ancak bu tercih, bazı besin öğelerinden tam anlamıyla faydalanamamak anlamına da gelebilir. Sağlıklı beslenme bazen azaltmaktan çok, doğru eşleştirmeyi yapabilmekle ilgilidir.
