Dük Prens Harry, yani Diana’nın küçük oğlu; 31 Ağustos 1997 'de Paris'te geçirdiği trafik kazası sonucu hayatını kaybeden annesi Lady Diana'nın 30. ölüm yıldönümü için belgesel hazırlattırmak istiyor.
Harry’i biliyorsunuz, kraliyet ailesinden koptu ve İngiltere’ye yerleşti. Kendi yolunu seçti. Tıpkı annesi gibi asi o da. Tabii ki annesinin belgeselini yapmak ona düşerdi. Harry’den 2 yaş büyük abisi William’a düşecek değildi ya bu iş. Neticede William taht bekliyor.
Harry, gelecek sene 30. ölüm yıldönümü olacak annesi için bir belgesel çektirecek. Belki yönetmeni olacak, olmasa bile kamera arkasında kesin olur. Montajda yer alacak. Olayların kronolojisini yeniden yazacak. O çocukken yaşanan olayları, kendi gözünden ekleyecek. Bilmediklerimizi anlatacak belki de. Kapı arkasında duyduklarını herkese gösterecek. Bazen çocuklar görünmez olur, gördüklerini anlatacak.
Prenses Diana, 1981 yılında Prens Charles ile evlendi. Dünya çapında her yaptığı olay haline gelen bir ikon oldu. Çalkantılı evliliği ve 1997’deki trajik ölümü bile, onu unutturmaya yetmedi.
Gelinliği ile olay oldu, saçlarını kestirdiği model ile olay oldu, yardımseverliği ile, ara ara gösterdiği dikbaşlılığı ile bile olay oldu. İkon haline geldi. Tabii ki en çok kadınlar için.
Şimdi ki adıyla Kral Charles da acaba yaptıklarıyla, erkekler için ikon olmuş mudur? “Vay be, ne adam yahu” denmiş midir erkeklerce?
Diana Spencer, 29 Temmuz ( ki bu bizim de evlilik tarihimizdir) 1981'de St Paul Katedrali'nde Prens Charles ile evlendi ve "Galler Prensesi" unvanını aldı. Bu düğün dünyada milyonlarca kişi tarafından canlı izlendi. İnsanlar ekranlara kilitlendi. Muhtemelen birçoğu siyahbeyaz ekranda izledi. Çiftin evliliğinden tahtın varisleri olan Prens William (1982) ve Prens Harry (1984) dünyaya geldi.
Diana, evlendiği günden itibaren yardım kuruluşlarıyla yakın ilişkiler kurdu, mayın temizleme kampanyaları ve AIDS hastalarına destek gibi çalışmalarıyla "Halkın Prensesi" olarak sevgisini kazandı. Şimdilerde aynı yolu; William’ın eşi Kate yapıyor. Aynı yol, aynı popülerlik.
Evliliklerinde yıllar içinde büyük krizler çıktı. Charles’ın sadakatsizlikleri ve evlilik dışı ilişkileri (özellikle Camilla Parker Bowles faktörü) evliliği çıkmaza soktu. Çift 1992’de resmi olarak ayrıldı.
15 yıllık evliliğin ardından Diana ve Charles, 28 Ağustos 1996 tarihinde resmen boşandı. Diana kraliyet unvanını kaybetti ancak "Galler Prensesi Diana" olarak anılmaya devam etti. Boşanma sonrası hayır işlerine ağırlık verdi, medya önünde daha özgür bir hayat sürdü.
Diana, 31 Ağustos 1997 gecesi sevgilisi Dodi El Fayed ile birlikte Paris'te paparazzilerden kaçarken geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti.
Paparazzilerden çok hoşlanmazdı Diana. Fotoğraf makinalarının sürekli peşinde olmasından rahatsız olurdu. Bunun içinde kendince metodlar bulmuştu. Onlardan en efsane olanı, spora giderken bulduğu çözümdür. Diana, spora her gittiğinde kapının önünde onu çeken paparazzilerden sıkıldığı için, her gün aynı sweatshirtü giymeye başladı. Her gün sanki birbirinin aynı gibiydi çünkü Diana aynı kıyafeti giyiyordu. Bu zekice çözüm, gazetecileri vazgeçirdi.
Diana, hayatının son döneminde bu meşhur sweatshirt'ünü kişisel antrenörü Jenni Rivett'e hediye etti. Temmuz 2019'da yapılan bir açık artırmada bu parça, tam 47 bin Euroya (yaklaşık 53 bin Dolar) satıldı.
İşte o kıyafet…
Bir de şu meşhur “kısa saç meselesi” var. Prenses Diana’nın 1990 yılındaki o radikal, kısacık "pixie" saç kesimi, başlangıçta planlı bir başkaldırı olmasa da sonuçları ve temsil ettiği anlam bakımından kraliyet kurallarına ve geleneksel kadın rollerine karşı kesin bir asilik ve özgürleşme sembolü haline gelmiştir. Bu saç modeli o dönem için “maskülen” bulunsa da tüm dünya kadınları bundan etkilendi.
Her şey 1990 yılında ünlü moda dergisi Vogue'un kapak çekiminde başladı. Dünyaca ünlü saç stilisti Sam McKnight çekim sırasında Diana’nın saçlarını arkaya doğru toplayarak ona taç taktı ve yanıltıcı bir şekilde saçları kısaymış gibi gösterdi.
Diana çekim bittikten sonra McKnight'a dönüp: "Eğer karar tamamen sana kalsaydı saçlarıma ne yapardın?" diye sordu. McKnight, "Hepsini kesip her şeye yeniden başlardım" yanıtını verince Diana hiç tereddüt etmeden "Hadi o zaman, hemen şimdi yapalım" dedi ve o ikonik saç modeli tamamen anlık bir kararla orada kesildi. Kadınların saçlarını kestirmesinin, vazgeçmesinin; ne demek olduğunu artık herkes biliyor.
O dönem bu kesim sadece bir tarz değişikliği değil, kraliyet protokollerine vurulmuş estetik bir darbeydi. O dönem de, şimdi de kraliyetin ağır kuralları vardı.
Kraliyet ailesinde kadınların ağır, uzun, nizami taranmış ya da topuz yapılmış saçlara sahip olması beklenirdi. Diana'nın spor, maskülen ve dağınık kısalıktaki saçları, sarayın biçtiği "uysal ve kusursuz eş" kalıbını tamamen reddediyordu. Sebebini de sonradan anladık zaten. O asi değildi, bu onun imdat çığlığı idi.
Diana daha sonra verdiği röportajlarda, bu saç kesiminin hayatında yeni bir güven duygusu ortaya çıkardığını ve hayatını değiştirecek cesareti verdiğini itiraf etmiştir. Charles ile evliliğindeki mutsuzluğun, saray baskısının doruğa ulaştığı ve boşanma sürecine doğru giden o karanlık dönemde saçlarını kestirmesi, onun "Artık kendi kararlarımı kendim veriyorum" deme şekliydi.
Kraliyet kadınları genelde saçlarıyla yüzlerini kısmen gölgelerken, bu model Diana'nın yüzünü, bakışlarını ve ifadelerini tamamen ortaya çıkardı. Gizlenecek hiçbir şeyi olmadığını ve medyanın karşısında dimdik durduğunu gösteren bir güç duruşuydu.
Moda eleştirmenleri bu kesimi, geleneksel bir prensese veda edip modern, bağımsız ve kendi gücünü elinde tutan "Halkın Prensesi" olma yolundaki en büyük estetik adım olarak kabul eder.
Bir de “intikam elbisesi meselesi” var tabii ki….
Moda tarihine geçen "İntikam Elbisesi" (Revenge Dress), Prenses Diana'nın 29 Haziran 1994 gecesi Londra'daki Serpentine Galerisi'nde düzenlenen Vanity Fair galasında giydiği, siyah renkli, omuzları açık, mini ipek gece elbisesidir.
Bu elbiseyi bir efsaneye dönüştüren şey, tasarımından ziyade giyildiği gecenin zamanlaması ve ardındaki güçlü duruştur.
Diana o galaya hazırlanırken, aynı saatlerde kocası Prens Charles ulusal televizyonda yayınlanan büyük bir belgesel röportajında boy gösteriyordu. Sunucu Charles’a evliliği boyunca Diana'ya sadık kalıp kalmadığını sordu. Charles ise tüm dünyanın gözü önünde, ilişkilerinin geri dönülemez şekilde yıkılmasının ardından Camilla Parker Bowles ile zina yaptığını ve Diana'yı aldattığını resmen itiraf etti.
Normal şartlarda böyle bir kamuoyu utancı karşısında pek çok insanın eve kapanması beklenirken, Diana tam tersini yaptı. Galaya katılımını iptal etmedi ve arabasından adeta bir süper model gibi, son derece özgüvenli ve güleryüzlü bir şekilde indi. Ahhh Diana, sen ikon olma da, kim olsun?
Diana aslında o gece için çok daha kapalı ve geleneksel bir Valentino elbise giymeyi planlamıştı. Ancak Valentino moda evi, Diana'nın kendi tasarımlarını giyeceğini galadan önce basına sızdırınca Diana bu duruma sinirlendi.
Charles'ın aldatma itirafının da aynı geceye denk gelmesiyle, Diana gardırobunun arkalarında bekleyen daha radikal bir parçaya yöneldi. Yunan tasarımcı Christina Stambolian imzalı bu siyah elbiseyi aslında üç yıl önce satın almıştı. Fakat bir kraliyet mensubu için "fazla cesur, seksi ve iddialı" bulduğu için o güne kadar hiç giymemişti. O gece, saray protokollerini ve kurallarını yıkarak o elbiseyi üzerine geçirdi.
Ertesi gün tüm İngiliz gazetelerinin manşetlerinde Prens Charles'ın aldatma itirafı değil, Diana'nın göz kamaştıran fotoğrafları yer alıyordu. Diana, tek bir kelime bile etmeden medyanın ve halkla ilişkiler savaşının kontrolünü tamamen eline almıştı.
Diana, dekoltesini vurgulamak için boynuna yedi sıralı devasa bir inci gerdanlık takmıştı. Bu gerdanlığın ortasındaki büyük safir taş, aslında Kraliçe tarafından ona verilen bir düğün hediyesi olan broştu; Diana bunu daha sonra bir kolyeye dönüştürmüştü. Kraliyet ailesinin bir takısını, kraliyet kurallarını yıkan bir elbise ile kombinlemesi doğrudan saraya bir meydan okumaydı.
Enteresan bir detay… Elbisenin tasarımcısı Stambolian, Diana'nın o gece beyazlar içindeki masum ve kurban "Odette" (Kuğu Gölü balesindeki beyaz kuğu) olmayı reddettiğini; öfkesini ve gücünü ilan eden siyah kuğu "Odile" gibi sahneye çıktığını söylemiştir.
Kültürel tarihçiler bu anı, bir kadının maruz kaldığı kamusal ihanet ve kalp kırıklığı karşısında sinip yok olmak yerine, kendi küllerinden doğarak kendi hikayesinin kontrolünü eline almasının dünyadaki en ikonik sembolü olarak kabul eder.
O her yaptığı ile ikon olmayı adeta seçti. Evliliği boyunca yaşadığı mutsuzluk, öylesine yüzüne yerleşmişti ki, o artık hüzünlü bir prensesti. Bazı röportajlarında evliliğinin “3 kişilik” olduğunu söylemişti. Onlar utanmıyorsa ben mi utanacağım demiş olmalı.
Charles’ın Dianayı aldattığı kadın Camillia. Şimdi o kraliçe. Ama sorun bakalım, kimse onu kraliçe olarak görüyor mu? Ölmüş olmasına rağmen tek konuştuğumuz Diana.
Tekrar görüşelim
Didem Dede
