TÜİK bu hafta 2025 nüfus verilerini açıkladı. Rakamları satır satır inceledim. Türkiye büyüyor. İstanbul büyüyor. Ama en dikkat çekici tablo Esenyurt’ta.
Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi oldu. Bir yılda 427 bin 224 kişilik artış var. Kağıt üzerinde bakınca normal bir artış gibi duruyor.
İstanbul’un nüfusu ise 15 milyon 754 bin 53’e ulaştı. Türkiye’de yaşayan her 5 kişiden biri İstanbul’da. Bu başlı başına ayrı bir gerçek.
Ama tabloyu biraz derin okuyunca başka bir şey görüyorsunuz.
Bazı ilçeler nüfus kaybediyor.
Bazı ilçeler hızla büyüyor.
Ve o büyüyen ilçelerin başında Esenyurt var.
Esenyurt’un nüfusu 1 milyon 3 bin 905 oldu.
Türkiye’de ilk kez bir ilçenin nüfusu 1 milyonu geçti.
Bu sıradan bir artış değil.
Bu artık idari bir mesele.
Esenyurt bugün 60 ilden, 9 büyükşehirden daha kalabalık.
Ama hala klasik “ilçe” statüsünde değerlendiriliyor.
Bir milyonluk bir yere 100 binlik ilçe muamelesi yaparsanız, sorun kaçınılmaz olur.
Peki bu artış nereden geliyor?
Hafta içinde Esenyurt Kaymakamı Sayın Fatih Çobanoğlu’nu ziyaret ettim.
Hem sohbet ettik hem de bu rakamları konuştuk.
Kendisine açık açık sordum:
“Bu artışı neye bağlıyorsunuz?”
Kaymakam Çobanoğlu bu artışın doğum kaynaklı değil, İstanbul içi göçten kaynaklandığını düşünüyor.
İstanbul’un genel istatistiklerine bakıldığında bazı ilçelerde nüfus azalırken, bazı ilçelerde artış yaşandığını söylüyor. Özellikle kentsel dönüşüme giren ya da kira artışlarının yükseldiği ilçelerden; konut sorunu bulunmayan, boş konut stoğu olan, kiralık daire bulmanın daha kolay ve nispeten daha uygun olduğu ilçelere doğru bir hareket var.
Esenyurt da bu göçün en yoğun adreslerinden biri.
Kaymakam Çobanoğlu, mevcut artış hızının şu an için büyük bir kriz oluşturmadığını belirtiyor:
“Binde on beş civarındaki artış şimdilik çok büyük bir sıkıntı teşkil etmez.”
Ama önemli bir uyarı da yapıyor.
Eğer bu artış her yıl aynı oranda devam ederse;
okul ihtiyacı artar,
sağlık hizmetlerinde yoğunluk oluşur,
kurumsal kapasite zorlanır,
emniyetin iş yükü yükselir.
Yani mesele sadece nüfus değil.
Mesele bu nüfusa ne kadar hazır olduğunuz.
Kaymakamlık olarak mevcut tabloyu dikkate aldıklarını ve aradaki açığı kapatmaya çalıştıklarını ifade ediyor:
“Kamu hizmetleri noktasında, eğitimde, sağlıkta, asayişte, adalette her anlamda Türkiye ortalamasını yakalamaya çalışıyoruz.”
Şimdi gelelim asıl soruya.
Esenyurt bugün 1 milyonun üzerinde nüfusa sahip.
Birçok ilden büyük.
Bazı büyükşehirlerden daha kalabalık.
Ama hâlâ “ilçe” statüsünde.
1 milyonluk bir yerin;
bütçesi,
personel kapasitesi,
okul sayısı,
hastane altyapısı,
güvenlik planlaması
100–200 binlik ilçelerle aynı mantıkla planlanamaz.
Esenyurt artık sıradan bir ilçe değil.
Yönetilmesi gereken bir metropol gerçeği.
Ve bu gerçek, sadece Esenyurt’un değil, İstanbul’un da meselesi.
Çünkü İstanbul büyüdükçe, yükünü Esenyurt gibi ilçeler taşıyor.
Rakamlar ortada.
Nüfus artışı ortada.
Asıl soru şu:
Bu 1 milyonluk nüfusa gerçekten 1 milyonluk hizmet verilebilecek mi?
Ve belki de daha önemlisi…
Esenyurt’a hâlâ ilçe muamelesi yapmaya devam mı edeceğiz?
